İran Savaşı Türkiye'nin Dış Ticaret Açığını Derinleştirdi

İran'la yaşanan savaş ve Hürmüz Boğazı'nın kapanması, Türkiye'nin dış ticaret açığını olumsuz yönde etkiledi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, enerji fiyatlarındaki yükselişin geçen Mayıs ayında net enerji açığını yüzde 53,3 oranında artırarak 4,5 milyar dolara çıkardığını açıkladı. Bu gelişme, Mayıs ayında hizmet ihracatının 122,2 milyar dolara yükselmesine karşın cari açığın büyümesinde belirleyici bir etken oldu. Mal ve hizmet ihracatının toplamı ise yıllık bazda yüzde 3,1 artışla 395,7 milyar dolara ulaştı.

Bakan Bolat, mal ihracatının yaklaşık yüzde 10,2 oranında artmasının ardından birinci çeyrekte 23,6 milyar dolar olan cari açığın ikinci çeyrekte 12 ila 12,5 milyar dolar bandına gerilemesini beklediğini de vurguladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise Pazartesi günü sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Yabancı enerji kaynaklarına olan bağımlılığımızı azaltmak için adım atmayı sürdüreceğiz" dedi. Şimşek, yüksek katma değerli üretim ve ihracatı artırırken dışa bağımlılığı düşürmeyi hedefleyen yapısal dönüşüm adımlarının kararlılıkla devam edeceğini belirterek Mayıs ayı itibarıyla yıllık cari açığın 37,3 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Şimşek, küresel ekonominin maruz kaldığı şoklara rağmen cari açığın sürdürülebilir seviyelerde kaldığını, bunun ekonominin direncini ortaya koyduğunu ve makroekonomik istikrarı desteklediğini de sözlerine ekledi.

Öte yandan Uluslararası Yatırımcılar Derneği verilerine göre Türkiye'ye yönelik doğrudan yabancı yatırımlar, yılın ilk beş ayında yüzde 15 oranında geriledi.

Gözden Kaçmasın

Cezayir-BAE Gerilimi Diplomatik Kopuşla Sonuçlandı 

Haberi Görüntüle

Türk analist Alaaddin Şenköler, Türk ekonomisinin ve dış ticaret dengesinin en kritik kırılganlığının enerji tüketiminin yüzde 90'ından fazlasını ithal etmek zorunda kalınması olduğunu ifade etti. Petrol fiyatlarındaki yükselişin ardından yıllık enerji faturasının 70 milyar dolara çıktığını belirten Şenköler, ekonominin güçlü yanının ise turizm, kara ve hava taşımacılığından oluşan hizmetler sektörü olduğunu vurguladı.

Şenköler, Al-Araby'ye yaptığı açıklamada, ihracatın büyüyerek geçen yıl Cumhuriyet tarihinin en yüksek değerine ulaşmasına karşın enerji ithalatının ve otomobil ile teknoloji bileşenleri gibi ihracat amaçlı üretimde kullanılan ara malların ithalatının ihracat fazlasını erittiğini ve ticaret açığını kalıcı kıldığını belirtti.

Parasal enflasyonun ihracatı düşürüp ithalatı artırmadaki etkisine ilişkin soruya yanıt veren Şenköler, bu etkiyi kabul etmekle birlikte "aslında tam tersi olması gerekirdi" dedi. Yüzde 32'ye ulaşan enflasyonun teorik olarak Türk mallarının rekabet gücünü ve ihracat kapasitesini artırması beklense de üretim maliyetlerinin ve dolar bazlı ithalat fiyatlarının yükselmesinin bu avantajı zayıflattığını ve enflasyonu ticaret açısından olumsuz bir faktöre dönüştürdüğünü vurguladı.

Şenköler, hükümetin artan açık karşısında tetikte olmasını, ihracat yükselmesine rağmen sorunun kökenine inmek açısından "yararlı" bulduğunu ifade etti. Üretim maliyetlerinin artması ve pek çok şirketin başta Mısır olmak üzere yurt dışına taşınmasının ardından yerli üretim ile ihracata verilen desteğin güçlendirilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

Analist, açıklamalarını şu sözlerle noktaladı: "Biz genel ödemeler dengesinden değil, dış ticaret dengesinden söz ediyoruz." Kamu ve özel sektörün dış borç faizleri ile borç servisinin dolar çıkışına yol açtığını, bunun da enflasyon ve Türk lirası üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Şenköler, liranın Pazartesi günü tarihinin en düşük seviyesine gerilediğine dikkat çekti. Dolar 47 liraya, euro ise 53,8 liraya yükseldi.
Kaynakça  : Al-Araby Al-Jadeed