Hürmüz Boğazı’nda Petrol Sevkiyatı Sert Düştü: 706 Tanker İki Yakada Bekliyor

Hürmüz Boğazı’nda güvenlik riskinin “kritik” seviyeye yükselmesiyle tanker geçişleri durma noktasına geldi. Kpler verilerine göre 1 Mart’ta sadece 3 tanker geçiş yaparken, İranlı olmayan 706 tanker Boğaz’ın iki yakasında beklemeye başladı.

Hürmüz Boğazı neden kritik?

Basra Körfezi’nin ağzındaki Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden küresel pazarlara taşındığı ana geçiş noktası. Dünyadaki günlük petrol tüketiminin yaklaşık %20’si (yaklaşık 20 milyon varil) bu hat üzerinden taşınıyor; özellikle Suudi Arabistan, BAE, Irak, Kuveyt ve İran kaynaklı sevkiyatların önemli bölümü Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerine gidiyor. 

“Fiilen kapandı” iddiası: Sigorta maliyetleri arttı, geçişler askıya alındı

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası bölgede risk algısı yükselirken, sigorta şirketlerinin maliyetleri artırmasıyla gemi operatörlerinin Boğaz geçişlerini ertelediği/askıya aldığı bildirildi. Bu tablo, demirleme alanlarında yığılmanın artabileceğine işaret ediyor. 

Kpler verisi: 2 günde 21+ milyon varil, 1 Mart’ta 2,8 milyon varile düştü

Gerçek zamanlı veri analitik şirketi Kpler’in analizine göre:

• 27 Şubat’ta Hürmüz Boğazı’ndan 15 tanker geçti; toplam 21 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü taşındı.
• 28 Şubat’ta geçişler 18 gemiyle 21,6 milyon varile yükseldi.
• Ancak gerilimin tırmanmasıyla 1 Mart’ta sadece 3 tanker geçiş yaptı ve toplam hacim 2,8 milyon varile geriledi (tankerlerden birinde yaklaşık 2 milyon varil ham petrol bulunduğu aktarıldı).

Bu yıl itibarıyla Boğaz’dan taşınan ham petrol ve petrol ürünleri günlük ortalama 19,8 milyon varil seviyesindeydi. Buna göre 1 Mart’taki hacim, günlük ortalamaya kıyasla %86 düşüş anlamına geliyor.

706 tanker nerede bekliyor, ne taşıyor?

Bugün itibarıyla İranlı olmayan 706 tanker Hürmüz Boğazı’nın iki yakasında birikti. Bekleyen filonun dağılımı şöyle:

• 334 ham petrol tankeri
• 109 kirli petrol ürünü tankeri
• 263 temiz petrol ürünü tankeri

Gemilerin; Orta Doğu Körfezi (Boğaz’ın batısı), Umman Körfezi (Boğaz’ın doğusu) ve Arap Denizi üzerinde farklı noktalarda beklediği kaydediliyor. 

Gecikme ve navlun baskısı: Yükleme sürse bile çıkış daralıyor

Körfez içinde petrol yüklemeleri devam etse dahi, Boğaz’dan doğu yönlü çıkışların azalması ve gemilerin geçiş için daha uzun süre beklemesi; varışlarda gecikme ve nakliye maliyetlerinde artış riskini büyütüyor.

UKMTO uyardı: Risk seviyesi “kritik”e çıktı

İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), Umman Körfezi, Musandam yakınları ve BAE kıyı sularında birden fazla ticari gemiye saldırıların teyit edilmesinin ardından Hürmüz Boğazı için deniz güvenliği risk seviyesinin en üst düzey olan “kritik” seviyeye yükseltildiğini duyurdu.

“Hiçbir geminin geçişine izin verilmiyor.” iddiası ve VHF Kanal 16

Hafta sonu başlayan saldırıların ardından, İran Devrim Muhafızları Ordusunun Hürmüz Boğazı’nı kullanacak gemilere “Hiçbir geminin geçişine izin verilmiyor.” mesajları ilettiği iddiaları gündeme geldi. Bu mesajların, Basra Körfezi’nde faaliyet gösteren gemilerin uluslararası çağrı kanalı VHF Kanal 16 üzerinden mürettebata iletildiğine ilişkin iddialar bulunsa da, resmi makamlarca Boğaz’ın kapatıldığına dair doğrudan bir açıklama yapıldığına ilişkin net bir teyit bulunmadığı aktarıldı.

Ayrı gelişme: İran “uyarılara rağmen geçmeye çalışan” tankeri vurduğunu duyurdu

İran devlet televizyonu, Hürmüz Boğazı’ndan uyarılara rağmen geçiş yapmaya çalışan bir petrol tankerinin hedef alındığını; geminin alev alarak batma noktasına geldiğini bildirdi. Aynı haberde, İran donanmasının daha önce Boğaz geçişlerinin kapatıldığını açıkladığı da hatırlatıldı.