Pentagon’a Venezuela Petrolünde Yüzde 35 Hisse Opsiyonu

Eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde savunma sanayisinin üretim kapasitesini güçlendirmek amacıyla kurulan Pentagon’a bağlı Stratejik Sermaye Ofisi, Donald Trump yönetiminde farklı bir alanda görev üstlenmeye hazırlanıyor. New York Times’ın aktardığına göre ofis, ABD ile Venezuela arasındaki petrol üretim anlaşmasının özel sektör ayağının oluşturulmasında başlıca Amerikan kamu kurumu olarak rol alıyor. 

ABD Başkanı Donald Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth ile Dışişleri Bakanı ve Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Marco Rubio’nun Venezuela yönetimiyle, özel sektör ortaklığı aracılığıyla milyarlarca varillik petrol rezervlerine erişimi güvence altına alacak bir anlaşmaya vardığını açıklamıştı.

Anlaşmanın özel sektör tarafında Venezuelalı iş insanı Alejandro Betancourt López’in kontrolündeki North American Blue Energy Partners (NABEP) bulunuyor. Pentagon’a bağlı Stratejik Sermaye Ofisi ise ortaklığın kurulmasında ABD hükümetinin başlıca kurumu olarak öne çıkıyor. 

Pentagon’a yüzde 35’e kadar hisse opsiyonu

Anlaşma kapsamında Pentagon, NABEP’in ana şirketinde yüzde 35’e kadar hisse edinme opsiyonuna sahip olacak. Söz konusu işlem, önceden belirlenen düşük bir bedelle hisse satın alma hakkı sağlayan “warrant” adlı finansal araç üzerinden gerçekleştirilecek.

New York Times’a konuşan anlaşma hakkında bilgi sahibi iki kaynağa göre kullanılacak araç “penny warrant” olarak adlandırılıyor. Bu tür haklar, hisselerin çok düşük bir bedelle, bazı durumlarda hisse başına yalnızca 1 sent karşılığında alınabilmesine imkan tanıyor. 

Beyaz Saray da 31 Ağustos’ta yayımladığı açıklamada, NABEP’in ana şirketindeki yüzde 35’lik ekonomik payın ABD’ye vergi mükelleflerine herhangi bir maliyet yüklemeden sağlanacağını açıkladı. 

New York Times’a göre ABD hükümetinin ortaklığa dahil olması, şirketin özel yatırımcılardan finansman bulmasını kolaylaştırabileceği gibi Venezuela’daki siyasi dalgalanmalar ve hukuki riskler karşısında da şirketin konumunu güçlendirebilir. 

Bununla birlikte Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, Beyaz Saray’ın ayrıntıları açıklamasından önce Stratejik Sermaye Ofisinin özel şirketlerde doğrudan hisse almadığını söylemişti. New York Times, Beyaz Saray’ın daha sonra açıkladığı yüzde 35’lik düzenlemenin bu ifadeyle çeliştiğine dikkati çekti. 

Dışişleri Bakanlığına petrol alımında öncelik

Hisse opsiyonunun yanı sıra ABD hükümetine Venezuela petrolüne ilişkin önemli satın alma hakları da tanınıyor.

Beyaz Saray’a göre Dışişleri Bakanlığı, NABEP’in işlettiği mevcut ve gelecekteki sahalardan çıkarılacak petrolün yüzde 20’sini üretim maliyeti üzerinden satın alma hakkına sahip olacak. Bakanlığa, üretimin kalan yüzde 80’ini satın almak için de öncelik hakkı verilecek. 

Bu düzenleme Dışişleri Bakanlığını alışılmadık bir konuma getiriyor. Petrol alım satımı normalde enerji şirketleri ve emtia tüccarları tarafından yürütülürken ABD’nin Stratejik Petrol Rezervi için yaptığı alımlar Enerji Bakanlığının sorumluluğunda bulunuyor ve gerekli durumlarda Kongrenin onay süreçlerini de içeriyor. 

Beyaz Saray ayrıca NABEP’e verilen yeni Venezuela petrol sahalarının büyük bölümünün daha önce Rus ve Çinli şirketler ya da ülkenin eski yönetimleriyle bağlantılı iş insanları tarafından işletildiğini belirtti.

Anlaşmaya göre ABD hükümeti, şirketin yönetim kuruluna yapılacak her türlü atamada veto hakkına sahip olacak ve kurul üyelerinin çoğunluğunun ABD vatandaşı olması gerekecek. 

Anlaşmanın merkezindeki Alejandro Betancourt

Venezuelalı iş insanı Alejandro Betancourt López’in geçmişi de anlaşmayla birlikte yeniden gündeme geldi.

New York Times’a göre Betancourt, geçmiş yıllarda Venezuela’da kamu ihalesi yapılmadan verilen sözleşmelerden yararlandı. İspanya ve İsviçre’de kara para aklama ve vergi usulsüzlüğü iddialarıyla ilgili soruşturmalara konu oldu. İsviçre’de hakkında çıkarılan tutuklama emri nedeniyle İngiltere’de bulunduğu dönemde yurt dışına çıkışı da kısıtlandı. 

Gazete, Trump yönetiminin Venezuela’daki petrol üretimini artırmaya yönelik çalışmalar kapsamında Betancourt’tan yararlanmak istediğini, ABD Dışişleri Bakanlığının da İsviçre ve İngiltere yönetimleri nezdinde kısıtlamaların hafifletilmesi için girişimde bulunduğunu aktardı.

NABEP’in hukuk müşaviri Sara Chouraqui ise New York Times’a yaptığı açıklamada Betancourt’un herhangi bir ülkede bir suçtan resmen itham edilmediğini belirtti. 

Stratejik Sermaye Ofisinin rolü değişiyor

Stratejik Sermaye Ofisi, Biden yönetimi döneminde 2022’de ABD’nin savunma sanayisi ve stratejik üretim kapasitesindeki açıkları kapatmak amacıyla kuruldu.

Ofisin kuruluşunda bazı silah sistemleri açısından kritik parçaların Çin’de üretilmesi, Kovid-19 salgınının ortaya çıkardığı küresel tedarik zinciri sorunları ve Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında belirginleşen silah üretim kapasitesi eksiklikleri etkili oldu. New York Times, bu sorunların ABD’nin İran’la yürüttüğü savaş sırasında silah stoklarının azalmasıyla daha da belirginleştiğini aktardı. 

Biden döneminde ofis, özel şirketlere savunma ve stratejik sanayi üretimini artırmak amacıyla piyasa koşullarına kıyasla avantajlı krediler sağlıyordu. Trump yönetiminde ise kredi geri ödemelerinin yanında şirketlerden hisse satın alma hakkı sağlayan “warrant”lar da talep edilmeye başlandı. 

Ofis, ABD Savunma Bakan Yardımcısı Stephen Feinberg’in gözetiminde faaliyet gösterirken kurumun direktörlüğünü David Lorch yürütüyor.

Stratejik Sermaye Ofisinin başlangıçta yaklaşık 1 milyar dolarlık kredi yetkisi, Trump’ın Temmuz 2025’te imzaladığı düzenlemeyle kritik mineraller ve bağlantılı sektörlerde kullanılmak üzere 100 milyar dolara kadar kredi kapasitesine çıkarıldı. 

Ofis, 21 Kasım 2025’te ABD merkezli Vulcan Elements’a 620 milyon dolar, ReElement Technologies’e ise 80 milyon dolarlık şartlı kredi taahhüdü açıkladı. Pentagon, bu finansmanın ABD’nin kritik mineral ve mıknatıs tedarik zincirlerinde Çin’e bağımlılığını azaltmayı amaçladığını bildirdi. 

New York Times, Vulcan Elements’ın Donald Trump’ın büyük oğlu Donald Trump Jr. ile mali bağlantılarının bulunduğunu ve bunun Demokrat senatörlerin eleştirilerine yol açtığını aktardı. 

Venezuela anlaşması ise savunma sanayisini finanse etmek amacıyla kurulan Stratejik Sermaye Ofisini ilk kez küresel petrol üretimi ve enerji tedarikiyle doğrudan bağlantılı bir ortaklığın merkezine taşıyor.

 

Kaynak: AlarabyAljadeed