Krizler LNG Piyasasında Dengeleri Değiştiriyor

Dünyanın önde gelen enerji şirketleri, bölgedeki süregelen kriz ortamında tedarik kaynaklarını ve sözleşme yapılarını çeşitlendirme çabalarının hızlandığı bir dönemde, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasındaki stratejilerini yeniden çizmeye yöneliyor.

Bangkok'ta düzenlenen Gastech konferansı kapsamında yapılan açıklamalar ve anlaşmalar, Chevron'un coğrafi genişlemesinden Venture Global'in sözleşme vadelerinde yaptığı değişikliklere, Çin'in Amerikan gazı satın almaya dönüşünden ExxonMobil'in ABD'nin bu alanda öncülüğüne ilişkin beklentilerine kadar geniş bir yelpazede sektörün önümüzdeki dönemine dair ipuçları veriyor. Bu hamleler, dünya genelindeki alıcıların enerji güvenliği konusunda daha büyük garantiler arayışında olduğu bir döneme denk geliyor.

Bu bağlamda Chevron'un küresel gaz biriminden sorumlu başkanı Freeman Shaheen, şirketin Ortadoğu'daki devam eden kriz nedeniyle enerji güvenliği konusunda endişeli olan alıcılardan gelen artan talebi karşılamak amacıyla Arjantin'den Akdeniz bölgesine kadar uzanan küresel gaz portföyünü genişletmeyi hedeflediğini söyledi.

Shaheen, bu krizin gerek tedarik kaynakları gerekse farklı sözleşme yapıları düzeyinde çeşitlendirme ihtiyacını pekiştirdiğini belirtti. Chevron'un sıvılaştırılmış doğal gaz kapasitesinin yılda yaklaşık 20 milyon tona ulaşacağını, bunun 16 milyon tonunun şirketin projelerinden elde edilen net üretim, dört milyon tonunun ise ABD Körfez kıyısından sözleşmeye bağlanan miktar olduğunu kaydetti.

Shaheen, Bangkok'taki Gastech konferansı kapsamında yaptığı bir görüşmede şunları söyledi: "Bu portföyü genişletmeye devam etmeyi hedefliyoruz. Arjantin'de, o pazardaki petrol ve gaz sektörünün gelişimiyle birlikte son derece umut verici ufuklar var; Doğu Akdeniz bölgesi de bizim için oldukça heyecan verici bir alan." Projelerin uygun sermaye, mali ve düzenleyici koşulları sağlaması kaydıyla Avustralya ve Afrika'da da başka fırsatlar gördüğünü ekleyen Shaheen, ABD-İran arasındaki gerginliğin de gaz portföyünü çeşitlendirme ihtiyacını artırdığına dikkat çekti.

Avrupa, stoklardaki sert düşüşün ardından sıvılaştırılmış doğal gaz ithalatına yöneliyor.

Öte yandan Venture Global'in İcra Kurulu Başkanı Mike Sabel, bugün pazartesi günü yaptığı açıklamada şirketin sıvılaştırılmış doğal gaz üretiminin yaklaşık 50 milyon tonunu yıllık olarak 20 yıllık sözleşmelere tahsis ettiğini bildirdi. Sabel, Bangkok'ta düzenlenen konferansta şirketin portföyüne daha kısa vadeli tedarik sözleşmeleri de eklemesi gerektiğini belirterek, "20 yıllık sözleşmeler imzalamaya devam edeceğiz, ancak orta vadeli sözleşmelerin sayısını da artırmaya başlayacağız" dedi.

Bu arada China Gas Holdings ile Venture Global, bugün pazartesi günü, Çinli şirketin 2030 yılından itibaren 20 yıl boyunca Venture Global'den 0,5 milyon metrik ton Amerikan sıvılaştırılmış doğal gazı satın almasını öngören bir anlaşma imzaladıklarını duyurdu. Anlaşma, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bu ay Washington'a yapması beklenen ziyaretin öncesine denk geliyor. Çin, Pekin'in Amerikan enerji ürünlerine uyguladığı gümrük vergilerinin şubat ortasında yürürlüğe girmesinin ardından, mart 2025'te Amerikan sıvılaştırılmış doğal gazı ithalatını durdurmuştu.

China Gas Yönetim Kurulu Başkanı Liu Minghui, Bangkok'ta düzenlenen konferansta Venture Global ile yapılan anlaşmaya ilişkin şu değerlendirmede bulundu: "Bu anlaşma portföyümüzü daha da güçlendiriyor ve uluslararası bir enerji ticaret platformu kurma taahhüdümüzü pekiştiriyor." Venture Global de yaptığı açıklamada, anlaşmanın şirketin China Gas'a yönelik uzun vadeli tedarik yükümlülüklerini yıllık 2,5 milyon tona çıkardığını belirtti.

Çin, Amerikan sıvılaştırılmış doğal gazının en büyük alıcılarından biriydi; 2021 yılında 6,2 milyar dolar değerinde sevkiyat ithal etmişti. Ancak gümrük vergilerinden kaynaklanan maliyet artışı, Çinli ithalatçıları ABD'den gelen sevkiyatları başka pazarlara yönlendirmeye itti. Aynı zamanda, dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz ithalatçısı olan Çin'de bu yakıta olan talep zaten geriliyordu; zira Çin, boru hattıyla taşınan gaz ile yenilenebilir enerjiye öncelik veriyor ve bu durum sıvılaştırılmış gazın enerji karışımındaki payının küçülmesine yol açıyor.

Çin, Amerikan mallarına uyguladığı ek yüzde 24'lük gümrük vergisini bir yıllığına askıya almasına rağmen, sıvılaştırılmış doğal gaza uygulanan yüzde 15'lik vergi de dahil olmak üzere Amerikan enerji ürünlerine yönelik gümrük vergilerini korudu. Çin'in toplam sıvılaştırılmış doğal gaz ithalatı, 2025 yılında 68,43 milyon tonla üç yılın en düşük seviyesine geriledi.

Rusya, Avrupa'yı sıvılaştırılmış doğal gaz tedariki için uzun vadeli sözleşmeler imzalamaya çağırıyor.

ExxonMobil Arama ve Üretim biriminde sıvılaştırılmış doğal gazdan sorumlu başkan yardımcısı Peter Clarke, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Amerikan sıvılaştırılmış doğal gaz arzının 2030 yılına kadar büyüyerek küresel toplamın yaklaşık yüzde 30'unu oluşturacağını söyledi. Clarke, Bangkok'ta düzenlenen bir enerji forumunda "Amerika Birleşik Devletleri, sıvılaştırılmış doğal gazın başlıca tedarikçisi olarak öne çıktı... Kuzey Amerika, dünyanın en büyük gaz üretim bölgelerinden biri" dedi ve iç pazarı beslemeye ek olarak ihracat ihtiyaçlarını da karşılayacak kadar arzın bulunduğunu ekledi.

Sıvılaştırılmış doğal gaz piyasaları, son dört yılda küresel arzın istikrarını doğrudan etkileyen iki büyük sarsıntı yaşadı. 2022'de Ukrayna'daki savaş, Rus gazının Avrupa'ya ihracatının gerilemesine yol açtı; bu yıl ise İran ile yaşanan savaş, dünyanın en büyük sıvılaştırılmış gaz ihracatçılarından biri olan Katar'dan gelen arz üzerindeki baskıyı artırdı.

Tedarik zincirlerinde tekrarlayan bu kesintiler, sıvılaştırılmış doğal gazın küresel fiyatlarına da yansıdı ve hem alıcıları hem de üretici şirketleri, sınırlı sayıda tedarikçiye veya coğrafi bölgeye bağımlı kalmanın risklerini yeniden değerlendirmeye itti. Bu durum, tedarik kaynaklarını ve sözleşme vadelerini çeşitlendirmeye yönelik artan eğilimi açıklıyor.

Aynı bağlamda, ABD-Çin arasındaki enerji ticareti ilişkileri de dikkat çekici dalgalanmalar yaşıyor. Çin, Pekin'in Amerikan enerji ürünlerine gümrük vergisi uygulamasının ardından mart 2025'te Amerikan sıvılaştırılmış doğal gazı ithalatını durdurmuş, bu da Çinli ithalatçıları Amerikan sevkiyatlarını başka pazarlara yönlendirmeye itmişti. Bu arada Çin'in bu yakıta olan talebi, boru hattı gazı ve yenilenebilir enerjiye duyulan tercih nedeniyle zaten gerilemekteydi; bu da Çin'in toplam sıvılaştırılmış gaz ithalatının 2025'te 68,43 milyon tonla üç yılın en düşük seviyesine inmesine yol açtı.
Kaynakça : Al-Araby Al-Jadeed