İran ve ABD Heyetleri İsviçre’de: Mutabakatın Kaderi Bürgenstock’ta Görüşülecek

İran ile ABD arasında Pakistan aracılığıyla imzalanan mutabakatın ardından gözler İsviçre’ye çevrildi. Taraflar, savaşın durdurulması ve sorunların diplomasi yoluyla ele alınması için varılan mutabakatın uygulanma sürecini görüşmek üzere teknik düzeyde bir araya geliyor. Görüşmelere ABD ve İran temsilcilerinin yanı sıra Pakistan ve Katar’ın da arabulucu olarak katılması bekleniyor.

Heyetler İsviçre’ye ulaştı

İsviçre, İran, ABD ve Pakistan heyetlerinin ülkeye gelişini memnuniyetle karşıladığını duyurdu. İsviçre Dışişleri Bakanlığının açıklamalarına göre, İran heyetinin ardından ABD ve Pakistan heyetleri de mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin görüşmeler için Bürgenstock kasabasına doğru yola çıkmıştı.

Pakistan tarafı, İsviçre’deki temasların teknik düzeyde yapılacağını bildirdi. Açıklamalarda, bu görüşmelerin İslamabad Mutabakatı’nın imzalanmasının ardından sürecin bir sonraki aşaması olduğu vurgulandı. Böylece mutabakatın sahadaki karşılığı, tarafların yükümlülükleri ve bundan sonraki diplomatik takvim masaya taşınmış oldu.

İran heyetinde Kalibaf ve Erakçi yer aldı

İran, İsviçre’ye giden müzakere heyetindeki isimleri de açıkladı. “Minab 168” adı verilen heyette İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi yer aldı. Heyette ayrıca Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreter Yardımcısı Ali Bakıri, Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti ve İran Petrol Bakanlığı yetkilileri de bulunuyor.

Tahran yönetimi, heyetin İsviçre’ye gidiş amacını, ABD ile imzalanan mutabakat zaptının uygulanmasını takip etmek ve İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının durdurulmasını gündeme taşımak olarak açıkladı. İran tarafı, nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerin başlamasının, mutabakattaki bazı maddelerin uygulanmasına bağlı olduğunu belirtiyor.

Tahran yükümlülüklerin uygulanmasını istiyor

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İsviçre’ye yapılan ziyaretin karşı tarafın yükümlülüklerini nasıl yerine getireceğini açıklığa kavuşturmayı amaçladığını söyledi. Bekayi, “Bu seyahat, karşı tarafın yükümlülüklerinin yerine getirilmesini talep etmek ve takip etmek amacıyla gerçekleştirilmektedir çünkü herhangi bir mutabakatın değerlendirilmesinde en önemli kriter, uygulama aşamasıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

Bekayi’ye göre mutabakatın ilk maddesi, “Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşı sona erdirmek” başlığını taşıyor. İran tarafı, bu maddenin karşılıklı yükümlülüklerin temel direği olduğunu savunuyor. Bekayi, ABD’nin İsrail’i Lübnan’da ateşkes ilan etmeye zorlamakla yükümlü olduğunu ancak bu konuda başarısız kalarak mutabakat zaptını açıkça ihlal ettiğini ileri sürdü.

İranlı sözcü, deniz ablukasının sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda bazı adımlar atıldığını ancak mutabakatın bir bütün olarak görülmesi gerektiğini vurguladı. Bekayi, “Diğer taraf gerekli önlemleri derhal almazsa, tüm mutabakat ciddi bir sorunla karşı karşıya kalacaktır.” ifadelerini kullandı.

Washington nükleer dosya ve Lübnan ateşkesine odaklandı

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de İsviçre’deki görüşmelere katılmak üzere Washington’dan ayrıldı. Vance, yola çıkmadan önce yaptığı açıklamada, görüşmelerde nükleer mesele ve Lübnan’daki ateşkes başlıklarının öne çıkacağını söyledi.

Vance, “Orada sadece bir, iki gün kalabileceğim. Umuyorum ki nükleer meselede ve Lübnan’daki ateşkes konusunda ilerleme kaydedebiliriz. Bence odaklanmamız gereken iki önemli konu bunlar. İranlıların da görüşmek isteyecekleri konular olacağına eminim.” dedi.

Lübnan’daki çatışmaların diplomatik süreci tehlikeye atıp atmayacağına ilişkin soruya da yanıt veren Vance, sahadaki durumun manşetlere yansıdığı kadar kötüye gitmediğini savundu. ABD Başkan Yardımcısı, “Ateşkesi sürdürülebilir kılmak için çatışmayı yeterince uzun süre durdurmak zorundayız. İşte biz de bunu yapmaya çalışacağız.” diye konuştu.

Gözler teknik görüşmelerin sonucunda

İsviçre’deki temaslar, İran ile ABD arasındaki mutabakatın uygulanıp uygulanmayacağı konusunda kritik bir eşik olarak görülüyor. İran, nihai anlaşmaya yönelik sürecin başlaması için ABD’nin mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini istiyor. Washington ise görüşmelerde nükleer dosya ve Lübnan’daki ateşkese odaklanacağını bildiriyor.

Arabulucu ülkeler Pakistan ve Katar’ın katılımıyla yürütülecek temaslarda, tarafların öncelikle mutabakatın uygulama aşamasına dair görüş ayrılıklarını ele alması bekleniyor. Bu sürecin seyri, hem nihai anlaşmaya yönelik müzakere takvimini hem de Lübnan ve bölgesel gerilim başlıklarında atılacak adımları doğrudan etkileyecek.

 

Kaynak: AA