İran ile ABD Arasındaki Kritik Müzakere Süreci Başladı

Pakistanlı kaynaklar yaptığı açıklamada ABD ve İran arasındaki görüşmelerin, Pakistanlı aracılar yoluyla başladığını belirtti.

Kaynaklar, tarafların Pakistanlı yetkililerle İslamabad'daki bir otelde doğrudan görüşmeler öncesi, "aradaki sorunları çözmek amacıyla" Pakistan heyetleriyle ayrı ayrı görüştüğünü kaydetti.

Kaynaklardan birisi, "İki heyetin ne zaman yüz yüze görüşeceğini şu anda söyleyemem. Şu anda Pakistanlı yetkililer ile görüşüyorlar." ifadesini kullandı.

ABD heyetine Vance, İran heyetine Kalibaf başkanlık ediyor

İslamabad Görüşmeleri olarak adlandırılan görüşmelere, İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlık ediyor.

Görüşmelere İran'dan Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan ve Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti ile birlikte kalabalık bir heyet katılıyor.

ABD tarafına ise Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık ediyor. ABD heyetinde ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner ve Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff da yer alıyor.

Arabulucu Pakistan tarafında da Başbakan Navaz Şerif, Dışişleri Bakanı İshak Dar ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Asım Münir, görüşmelerde yer alıyor.

Müzakereler öncesi hem İran heyeti hem de Amerikan heyeti Pakistan Başbakanı Şerif ile ayrı ayrı görüşmelerde bulundu.

İran'ın şartları

İran, görüşmelerde topraklarına yönelik bir daha saldırı düzenlenmeyeceğine dair kesin garanti verilmesini, yaptırımların kaldırılmasını, sivil nükleer programının tanınmasını ve dondurulan varlıkların iadesi, tazminat ve "Hürmüz Boğazı için yeni geçiş protokolü" gibi maddeleri şartları olarak sunuyor.

Ateşkesin duyurulmasının ardından Trump, sosyal medya üzerinden İran’ın 10 maddelik karşı teklifini "mantıklı ve üzerinde konuşulabilir bir zemin" şeklinde nitelemesine rağmen Başkan Yardımcısı Vance ve Beyaz Saray Sözcülüğü İran'ın taleplerini "kabul edilemez" olarak nitelendirdi.

Tahran-Washington, bu gelişmelerle 40 günlük savaşta varılan geçici ateşkesi kalıcı hale getirmek için görüşmelere başlarken İsrail'in Lübnan'a saldırılarını sürdürmesi ve tarafların talepleri arasındaki büyük farklılık sürecin kırılganlığını artırıyor.

İran: İslamabad’da "önce İsrail diyenlerin temsilcileriyle" karşılaşırsak hiçbir anlaşma sağlanmayacak

İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, Pakistan’da gerçekleştirilecek İran-ABD müzakerelerine ilişkin "İslamabad’da 'önce İsrail diyenlerin temsilcileriyle' karşılaşırsak hiçbir anlaşma sağlanmayacak." dedi. 

Arif, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan, Pakistan’da gerçekleştirilecek İran-ABD müzakerelerine dair değerlendirmelerde bulundu.

"Eğer İslamabad’da 'önce ABD diyenlerin temsilcileriyle' müzakere edersek dünya için faydalı bir anlaşmaya ulaşılması mümkün olabilir.” diyen Arif, "Ancak 'önce İsrail diyenlerin temsilcileriyle' karşılaşırsak hiçbir anlaşma sağlanmayacak." ifadelerini kullandı.

Arif ayrıca, anlaşma sağlanamaması halinde ülkesinin savunmasını kararlı şekilde sürdüreceğini ve bunun dünya için daha maliyetli bir durum olacağını söyledi.

İran basını: ABD, baskı ve görüşmeler sonucunda İran'ın varlıklarının serbest bırakılmasını kabul etti

İran basını, Pakistan’da devam eden müzakere görüşmelerine ilişkin, “ABD’nin, baskı ve görüşmeler sonucunda İran'ın varlıklarının serbest bırakılmasını kabul ettiğini” yazdı.

Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı’na göre İranlı bir yetkili, Pakistan’da devam eden müzakere görüşmelerine ilişkin açıklamada bulundu.

Ajans, ismini açıklamadığı İranlı yetkilinin, “ABD, baskı ve görüşmeler sonunda İran'ın varlıklarının serbest bırakılmasını kabul etti, İran heyeti konuyla ilgili teminat sağlamaya çalışıyor.” ifadesini kullandığını belirtti.

Yetkilinin ayrıca, ABD’nin mali konularda bir sonuca varılabilmesi için Pakistan’a bir ekip getirdiğini söylediği kaydedildi.

İran'ın İslamabad Büyükelçisi'nden "ABD'nin, Pakistan'ın iyi niyetli çabalarına nasıl yaklaşacağı belirsiz" mesajı

İran’ın İslamabad Büyükelçisi Rıza Emiri Mukaddem, ABD-İsrail’in İran’a karşı başlattığı ve bölgesel ile küresel güvenliği tehlikeye atan savaşı sona erdirmeye yönelik iyi niyetli arabuluculuk çabalarına saygı göstermesini beklediklerini söyledi.

Mukaddem, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından İran ve ABD arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda İslamabad'da yapılan görüşmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İslamabad’ın İran ulusuna karşı yürütülen yasa dışı savaşı sona erdirmek amacıyla Pakistan’ın iyi niyetli arabuluculuk girişimlerine ev sahipliği yaptığını belirten Mukaddem, şunları kaydetti:

"Bu savaş, sadece İran ulusu ve medeniyetine karşı açık bir suç değil aynı zamanda bölgenin ve dünyanın güvenliğini tehlikeye atmıştır. ABD'nin, ev sahibi ülkenin arabuluculuk çabalarını onurlandırıp onurlandırmayacağı henüz belli değil."

İran müzakere heyetinin başkanı Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da ABD'yle yürütülecek müzakerelere ilişkin "İyi niyetimiz var ama güvenimiz yok." demişti.

İran basını: ABD taahhütlerini yerine getirmeden müzakere kararı alınmayacak

Pakistan’da bulunan İran heyetinin, ABD’ye sunulan ön şartlar tam anlamıyla yerine getirilmeden müzakere kararı almayacağı belirtildi.

İran basınına göre Pakistan'daki İran müzakere heyeti, ABD’ye ön şart olarak sunulan ve ABD’nin de kabul ettiği yükümlülüklerini yerine getirmesini bekliyor.

Heyetin, "İran’ın varlıklarının serbest bırakılması ve Lübnan’da ateşkes sağlanması" konusunda sunduğu ön şartların henüz uygulanmadığı ve bu konuyu Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’e ileteceği belirtilirken, müzakere kararının ise ABD’nin ön şartlar ile ilgili tutumuna bağlı olarak alınacağı kaydedildi.

Washington Post: ABD'li müzakereciler İran'dan ABD'li tutukluların serbest bırakılmasını isteyecek

ABD'li müzakerecilerin İslamabad'da yapılması planlanan görüşmelerde, İran'dan ABD'li mahkumların serbest bırakılmasını isteyeceği öne sürüldü.

Washington Post'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi yetkilileri İslamabad'da yapılması planlanan görüşmelerde İran'da tutuklu bulunan ABD'lilerin serbest bırakılmasını talep edecek.

Kaynaklar, yetkililerin bu konuda ne kadar baskı yapacaklarını henüz bilmediklerini kaydederken, bazı yetkililer de müzakerelerin zora girmesi durumunda bu talebin ertelenme olasılığı olduğunu aktardı.

Haberde, İran'da tutuklu olduğu bilinen 6 ABD'li olduğuna işaret edildi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve beraberindeki heyet dün İslamabad'a gitmek üzere yola çıkmıştı. İranlı heyet de dün akşam saatlerinde İslamabad'a ulaşmıştı.

Trump, İran'la olası anlaşmada ilk şartın "nükleer silah" yasağı olacağını belirtti

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan'da İran'la yapılacak müzakerelerde olası bir anlaşma için ilk şartın "nükleer silah üretilmemesi yönünde garanti verilmesi" olacağını belirtti.

Trump, başkent Washington'dan ayrılırken uçağa binmeden önce basın mensuplarının sorularını cevaplandırdı.

ABD heyetinin Pakistan'a uçtuğunu ve yarın İran temsilcileriyle müzakere edeceğini belirten Trump, olası bir anlaşmanın ilk şartıyla ilgili, "Nükleer silah olmayacak. Biliyorsunuz, bence rejim değişikliği zaten gerçekleşmiş durumda ancak biz bunu hiçbir zaman bir kriter olarak belirlememiştik. Tek kriterimiz nükleer silah olmamasıydı. Anlaşmanın yüzde 99'unu da bu madde oluşturuyor." ifadelerini kullandı.

"İran'ın deniz kuvvetleri yok oldu, hava kuvvetleri, tüm uçaksavarları ve liderleri yok oldu. Tüm ülke yok oldu." diyen ABD Başkanı, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerden ücret almasına izin vermeyeceklerini bildirdi.

Trump, "Uluslararası sular olduğu için buna izin vermeyeceğiz. Eğer bunu yapıyorlarsa kimse yapıp yapmadıklarını bilmiyor ama eğer yapıyorlarsa izin vermeyeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Olası bir anlaşma sonrası Hürmüz Boğazı'nın "otomatik olarak açılacağını" söyleyen Trump, bunun kaçınılmaz olduğunu vurguladı.

Trump, "Süreç kolay olmayacaktır ama şunu söyleyebilirim, o boğazın trafiğe açılmasını oldukça kısa bir süre içinde sağlamış olacağız." dedi.

"Yedek plana ihtiyacınız yok"

ABD Başkanı Trump, bir soru üzerine İran'la müzakereler konusunda yedek bir plana ihtiyaç duymadıklarını belirterek, "Bir yedek plana ihtiyacınız yok. Bizim elimizde zaten bir plan var. Karşı tarafın ordusu yenilgiye uğratıldı, askeri güçleri tamamen yok oldu." diye konuştu.

Trump, İran'ın müzakerelerde sunulacak şartları kabul edeceğine inancını ifade etti.

Söz konusu müzakereye ilişkin Trump, "Yarın bir araya gelecekler. Tüm sürecin nasıl işleyeceğini hep birlikte göreceğiz." dedi.

Trump, İran'la ilgili, "Onlar, yani karşı taraf, önceki başkanlarla tam 47 yıldır müzakere yürütüp duruyorlardı, biz ise öyle uzun uzadıya konuşan bir taraf değiliz." değerlendirmesinde bulundu.

 

 

Kaynak: AA