İran Hattında Yaşananlar

28 Şubat’ta başlayan çatışmalarda dün akşam saatlerinden itibaren İran hattında hareketlilik arttı. Tahran ve Tebriz’den patlama haberleri gelirken İsrail, İran’dan yeni füze dalgaları tespit edildiğini ve hava savunma sistemlerinin devrede olduğunu açıkladı. İran ise İsrail’e ve bölgedeki bazı ABD hedeflerine yönelik füze ve İHA saldırıları düzenlediğini duyurdu.

Karşılıklı saldırılar, füze dalgaları ve hedef açıklamaları

28 Şubat’ta İsrail’in “önleyici saldırı” başlattıklarını duyurmasının ardından yaşanan karşılıklı çatışmalarar sürüyor. Dün akşam saatlerinden itibaren İran’ın başkenti Tahran’da ve Tebriz’de art arda patlamalar meydana geldiği bildirildi. Gelişmelerin, Tahran’ın yanı sıra İran’ın farklı bölgelerine yayıldığına ilişkin bilgiler paylaşıldı. 

İsrail ordusu, İran’dan ateşlenen füzelerin tespit edildiğini, ülke genelinde alarmların devreye girdiğini ve hava savunma sistemlerinin çalıştığını açıkladı. Sahadan yapılan aktarımlarda, ilk dalgada füzelerin işgal altındaki Doğu Kudüs semalarına ulaştığı, Tel Aviv’in bulunduğu orta kesime yönelen füzelerin engellenmeye çalışıldığı sırada patlama seslerinin duyulduğu kaydedildi. İsrail basını ve sağlık birimleri, Tel Aviv’e isabet eden bir füze nedeniyle 1 kişinin öldüğünü, 1’i ağır 4 kişinin yaralandığını bildirdi. 

İsrail ordusu ayrıca İran’ın batı ve orta kesimine yönelik yeni saldırılar düzenlediğini, bazı hava savunma sistemleri ile füze rampalarını hedef aldığını öne sürdü. Açıklamalarda, yeni saldırılarda “30 askeri hedefin vurulduğu” iddiasına da yer verildi. 

İran tarafında Devrim Muhafızları Ordusu, “Sadık Vaat 4” operasyonunun farklı dalgalarının daha gelişmiş füzelerle sürdürüldüğünü duyurdu. Açıklamalarda Hayfa’daki deniz üssü ve liman, Ramat David Hava Üssü, Aşdod’daki askeri sanayi bölgesi ile İsrail Savunma Bakanlığının hedefler arasında bulunduğu ifade edildi. 

İran’dan fırlatılan bir füzenin işgal altındaki Batı Şeria’nın Kalkiliya kenti yakınlarında açık alana düştüğü, can kaybı ya da yaralanma bildirilmediği aktarıldı. Batı Şeria’nın çeşitli bölgelerinde de patlama seslerinin duyulduğu belirtildi.

Körfez’de ABD hedefleri, hava savunması ve sahaya yansıyan etkiler

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’ye yönelik saldırılara ilişkin açıklamalarında, ABD deniz unsurları ve üs hedeflerinin vurulduğunu duyurdu. Aynı çerçevede Körfez hattında hava savunma sistemlerinin devreye girdiğine dair ülkelerden peş peşe açıklamalar geldi.

Katar’da, İran’dan fırlatıldığı belirtilen balistik füze ve İHA’ların büyük bölümünün hava savunma sistemlerince etkisiz hale getirildiği, bazı parçaların düşmesi sonucu yaralanmalar yaşandığı bildirildi.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, İran saldırılarının başlangıcından bu yana çok sayıda balistik füze ve İHA’nın engellendiğini açıkladı. Dubai’de bir İHA’nın etkisiz hale getirildiği, düşen parçaların Burj Al Arab’ın dış cephesinde küçük çaplı yangına yol açtığı ve yangının kontrol altına alındığı bildirildi. Cebel Ali Limanı’nda da yangın çıktığı, Dubai Havalimanı’nda yaşanan bir olayda 4 kişinin yaralandığı bilgisi paylaşıldı.

İran’da yönetim gündemi, Hamaney’in ölümü ve açıklamalar

ABD Başkanı Donald Trump, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in “öldüğünü” belirten açıklama yaptı. İran devlet televizyonu da Hamaney’in hayatını kaybettiğini duyurdu. İran hükümeti, 40 günlük ulusal yas ilan edildiğini ve 7 günlük resmi tatil kararı alındığını açıkladı. Hükümet ve İran Cumhurbaşkanlığı da Hamaney’e yönelik saldırının “cezasız kalmayacağı” yönünde açıklamalar yaptı. 

Hamaney’in danışmanı Muhammed Muhbir, İran Anayasası’nın 111. maddesine işaret ederek, yeni lider belirleninceye kadar liderlik makamının temsiline ilişkin sürecin nasıl işleyeceğine dair açıklamalarda bulundu. 

Ayrıca İran resmi ajansı IRNA’ya dayandırılan haberlerde, İran Savunma Konseyi Genel Sekreteri ve Hamaney’in danışmanı Ali Şemhani ile Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur’un hayatını kaybettiği bildirildi. İsrail tarafı da İran’a yönelik saldırılarda üst düzey isimlerin öldürüldüğünü ileri süren açıklamalar yaptı.

Hürmüz Boğazı, hava sahaları, uçuşlar ve diplomasi trafiği

Orta Doğu’daki gerilimin ardından Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlere ilişkin yeni bir gelişme olarak Almanya merkezli konteyner taşımacılık şirketi Hapag-Lloyd, ilgili makamlar tarafından Hürmüz Boğazı’nın resmi olarak kapatılması nedeniyle bu su yolundan tüm gemi geçişlerini bir sonraki duyuruya kadar askıya aldığını bildirdi. Uluslararası gemi takip sistemi Marine Traffic verilerine göre de Hürmüz Boğazı yönündeki bazı gemilerin Boğaz’a girmekten vazgeçerek U dönüşü yaptığı, bazı gemilerin ise Basra Körfezi’nde beklemeye geçtiği görüldü. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO) da bölgede artan askeri faaliyetlere işaret ederek denizcileri elektronik parazit ve karışma ihtimaline karşı uyardı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, bölgedeki kısıtlamalar çerçevesinde rotalarda değişiklikler uygulandığını, Tahran Havalimanı’nda Türk Hava Yolları ve Pegasus’a ait 2 uçağın yerde bulunduğunu bildirdi. Ayrıca İran, Irak, Suriye, Lübnan ve Ürdün’e uçuşların 2 Mart’a kadar iptal edildiği, Körfez’de bazı ülkelere seferlerin ise gelişmelere göre günlük planlandığı açıklandı. THY, Pegasus ve AJet de Orta Doğu’daki hava sahası kısıtlamaları nedeniyle sefer iptallerini duyurdu. 

Türkiye’nin Tahran Büyükelçiliği, İran’daki Türk vatandaşlarına güvenlikli bölgelerde kalmaları, askeri alanlardan uzak durmaları ve zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları yönünde duyuru yaptı. Körfez’deki bazı temsilciliklerden de vatandaşlara yönelik güvenlik uyarıları paylaşıldı. 

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Güvenlik Konseyi’nin acil toplantısında İran’a askeri müdahalenin bölgede “kontrol edilemeyecek olaylar zinciri” riskini artırdığı uyarısında bulundu. 

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, tarafları saldırılara bir an önce son vermeye davet eden açıklama yayımladı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da bölgedeki gelişmelerin ele alındığı telefon görüşmeleri yaptığı bildirildi.

 

Kaynak: AA