Haaretz: Netanyahu 7 Ekim’den Önce Uyarıldı

İsrail gazetesi Haaretz’in dün yayımladığı kapsamlı araştırma, İsrail’de yeni bir siyasi tartışma başlattı. Gazetenin aktardığı bilgilere göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 7 Ekim 2023 saldırısından yaklaşık 10 gün önce Hamas’ın büyük çaplı bir operasyon hazırlığında olduğuna ilişkin uyarı aldı ancak bu bilgiyi İsrail ordusunun ve iç güvenlik servisi Şin Bet’in yöneticileriyle paylaşmadı. Netanyahu’nun ofisi ise söz konusu iddiaları reddetti. 

Haaretz’in araştırmasına göre Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan, Eylül 2023’ün son günlerinde Netanyahu ile yaklaşık 45 dakika süren bir telefon görüşmesi yaptı. Bin Zayid’in görüşmede, Hamas’ın Gazze’deki lideri Yahya Sinvar’ın bölgeyi istikrarsızlaştırabilecek “büyük bir operasyon” hazırlığında olduğuna ilişkin bilgileri Netanyahu’ya aktardığı öne sürüldü.

Gazete, Netanyahu’nun görüşmenin ardından güvenlik kurumlarının yöneticilerini bilgilendirmediğini ve uyarı üzerine herhangi bir adım atmadığını yazdı. Haaretz’in aktardığına göre Netanyahu, BAE liderine İsrail’in olası senaryolara hazırlıklı olduğunu ve Hamas kaynaklı bir tırmanmanın Batı Şeria’da yaşanabileceğini düşündüğünü söyledi. 

BAE ve Mısır’dan Uyarı İddiası

Araştırmada, dönemin Mısır Genel İstihbarat Servisi Başkanı Abbas Kamil’in de Netanyahu’ya Hamas’ın “alışılmadık bir operasyon” hazırlığında olduğuna ilişkin benzer bir uyarı ilettiği öne sürüldü.

Haaretz, uyarıların bir bölümünün Fetih ve Muhammed Dahlan’a yakın Filistinli aracılar üzerinden iletilen mesajlara dayandığını aktardı. Bu mesajlarda Sinvar’ın, Hamas ile İsrail arasında Gazze’ye yönelik uzun vadeli düzenlemeler konusunda yürütülen dolaylı görüşmelerde ilerleme sağlanmaması halinde “büyük bir sürpriz” ve “deprem” yaşanacağını söylediği belirtildi.

Araştırmaya göre İsrail ile Hamas arasında 2023 yılı boyunca Gazze’ye uygulanan ablukanın hafifletilmesi ve esir takası anlaşmasına ulaşılması amacıyla gizli iletişim kanalları işletildi. Ancak Sinvar’ın aynı yılın Eylül ayında bu temasları aniden kestiği aktarıldı. 

7 Ekim Sonrası Esir Teklifleri

Haaretz ayrıca Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani’nin, 7 Ekim saldırısının ardından ilk saatlerde İsrail’e Hamas’ın İsrailli sivil esirleri serbest bırakmaya hazır olduğu mesajını ilettiğini yazdı.

Araştırmada, Filistinli aracılar üzerinden benzer tekliflerin de iletildiği, bunlardan birinin sivillerin karşılıksız serbest bırakılmasını ve ardından diğer esirler için müzakerelere başlanmasını öngördüğü belirtildi.

Haaretz’e göre İsrail ve ABD, saldırının hemen ardından yaşanan durum ve İsrail hükümetinin Hamas’a karşı askeri operasyona öncelik vermesi nedeniyle bu girişimlere ilk aşamada karşılık vermedi.

Söz konusu araştırma, gazeteciler Shlomi Eldar ve Ruth Yuval’ın “Kaçırılanlar: 843 Günlük İhmal” adlı kitap çalışması kapsamında hazırlandı. Çalışmada Netanyahu yönetiminin 7 Ekim öncesi ve sonrasındaki tutumuna ilişkin bir dizi iddia ele alınıyor. 

Netanyahu’nun Ofisi İddiaları Reddetti

Netanyahu’nun ofisi ise araştırmada yer alan temel iddiayı reddetti. Yapılan açıklamada, Netanyahu’nun söz konusu dönemde BAE Devlet Başkanı ile görüşmediği ve kendisinden herhangi bir uyarı almadığı belirtildi.

İsrail Ordu Radyosu da o dönemde Netanyahu’nun yakın çevresinde bulunan bazı üst düzey yetkililerin böyle bir görüşmeden haberdar olmadıklarını aktardı.

Radyonun haberinde, söz konusu yetkililerin artık Netanyahu ile çalışmadığı ve bazılarının Netanyahu tarafından atanmadığı belirtildi. Görüşmenin gerçekleşmiş olması halinde bunun resmi kanallar dışında özel bir hat üzerinden yapılmış ve Netanyahu’nun yakın çevresinden de gizlenmiş olması gerektiği değerlendirmesi aktarıldı. 

Bennett: Cezai İhmal

Eski İsrail Başbakanı ve Beyahad (Birlikte) ittifakı lideri Naftali Bennett, Haaretz’in aktardığı uyarı bilgisinin doğru olduğunu savundu.

Bennett, Netanyahu’yu görev süresinde yaşanan güvenlik başarısızlıklarından “kişisel ve doğrudan sorumlu” tutarken, uyarıların dikkate alınmamasını “cezai ihmal” olarak nitelendirdi. Netanyahu’nun resmi bir soruşturma komisyonu kurulmasını engellemeye çalıştığını da öne sürdü.

Bennett, Netanyahu’nun güvenlik kurumlarının yöneticilerini uyarmadığını, İsrail’i olası saldırıya hazırlamadığını ve Güvenlik Kabinesi’ni toplantıya çağırmadığını söyledi.

Netanyahu’yu Hamas’ın tutumunu yumuşatmaya ve sükûneti korumaya yönelik bir politika izlemekle suçlayan Bennett, bu politikanın Gazze’ye para aktarımı, daha fazla çalışma izni verilmesi ve güvenlik yetkililerinin uyarılarının dikkate alınmaması üzerine kurulduğunu savundu.

Bennett ayrıca Netanyahu’nun bölgesel liderlerden gelen açık uyarılara rağmen harekete geçmediğini öne sürerek Gazze çevresindeki İsrail yerleşimlerinde yaşayanların, Nova festivaline katılanların ve İsrail askerlerinin bir bölümünün hayatının kurtarılabileceğini ileri sürdü. 

Eisenkot: Soruşturma Komisyonu Kurulmalı

Yashar! Partisi lideri Gadi Eisenkot da Netanyahu’nun 7 Ekim başarısızlığına giden süreçte uyarıları dikkate almadığını savundu.

Eisenkot, yayımlanan bilgilere göre Netanyahu’nun saldırıdan birkaç gün önce Sinvar’ın niyetleri hakkında açık bir uyarı aldığını ancak bunu güvenlik kurumlarının yöneticileriyle paylaşmadığını belirterek, “Kim kimi uyandırmadı?” sorusunu yöneltti.

Netanyahu’nun çevresini komplo ve ihanet teorileri yaymakla suçlayan Eisenkot, Başbakan’ın sorumluluktan kaçmaya çalıştığını öne sürdü.

Eisenkot ayrıca Netanyahu’nun 7 Ekim’den önce çok sayıda uyarı aldığını ancak bunları dikkate almadığını savunarak, kurulacak bir sonraki hükümet döneminde son 10 yılı kapsayacak resmi bir soruşturma komisyonu oluşturma sözü verdi. 

Lapid: Güvenlik Kurumları Uyarıyordu

Eski İsrail Başbakanı Yair Lapid ise 20 Eylül 2023’te, 7 Ekim saldırısından 17 gün önce düzenlediği basın toplantısında İsrail’in “şiddetli ve çok cepheli bir çatışmaya” yaklaştığı uyarısında bulunduğunu hatırlattı.

Lapid, BAE Devlet Başkanı’nın yanı sıra Mısırlı yetkililerin, İsrail Genelkurmay Başkanı’nın, Şin Bet Başkanı’nın ve askeri istihbarat birimi Aman’ın yöneticilerinin de Netanyahu’ya güvenlik risklerine ilişkin uyarılarda bulunduğunu savundu.

Netanyahu’nun bu uyarıları dikkate almadığını öne süren Lapid, Başbakan’ın görevini yerine getirmesi halinde 7 Ekim saldırısının önlenebileceğini iddia etti. Lapid’in 20 Eylül 2023’te gerçekten çok cepheli bir çatışma riski konusunda kamuoyu önünde uyarıda bulunduğu dönemin haber kayıtlarında da yer alıyor. 

Ben-Gvir Haaretz’in Anlatımına Şüpheyle Yaklaştı

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ise Haaretz’in haberine şüpheyle yaklaştı. Ben-Gvir, araştırmanın güvenlik kurumlarının 7 Ekim sabahı Netanyahu’yu neden uyandırmadıklarını açıklamak amacıyla ortaya atılmış bir gerekçe olabileceğini savundu.

Kanal 12 siyasi yorumcusu Yaron Avraham ise Haaretz’in haberini “deprem” olarak nitelendirdi. Avraham’a göre haberin en önemli iddiası, Netanyahu’nun Sinvar’ın büyük bir saldırıya hazırlandığına ilişkin bilgiye sahip olmasına rağmen harekete geçmediği yönündeki anlatı.

Haaretz’in araştırması, Netanyahu’nun iktidarda kalmak için yoğun bir siyasi mücadele yürüttüğü bir dönemde yayımlandı. İsrail’de 7 Ekim saldırısı öncesinde siyasi ve güvenlik yönetimine ulaşan uyarıların niteliğinin ve sorumlulukların belirlenmesi amacıyla resmi ve bağımsız bir soruşturma komisyonu kurulması yönündeki talepler de sürüyor. 

Kaynak: SyriaTV