BRICS Zirvesi Sona Erdi: Neler Oldu?

Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde BRICS liderlerinin katılımıyla düzenlenen iki günlük zirve sona erdi.17.’si düzenlenen zirvenin bu yılki mottosu ise “Kapsayıcı ve Sürdürülebilir Küresel Güney” idi.

Zirveye ev sahibi Brezilya Cumhurbaşkanı Lula da Silva başta olmak üzere Hindistan Başbakanı Narendra Modi ve Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa gibi liderler katıldı. 

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, zirveye katılmadı. 

Gazze için ortak ateşkes çağrısı

Zirvede öne çıkan başlıklardan biri İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarına ilişkin oldu. Zirve sonunda yayımlanan ortak bildiride, “Gazze’de derhal, kalıcı ve koşulsuz bir ateşkes” çağrısı yapıldı. 

Bildiride ayrıca tek taraflı gümrük vergilerindeki artış eleştirilerek kurallara dayalı, açık, şeffaf, adil ve kapsayıcı çok taraflı ticaret sistemine destek yinelendi. 

Öte yandan Suriye'nin egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne "bağlılığın" ifade edildiği bildiride, "Suriye'nin yönettiği, sahip olduğu ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 2254 sayılı kararı temelinde Birleşmiş Milletlerin yardım sağladığı" barışçıl ve kapsayıcı bir sürecin desteklendiği vurgulandı.

---

Küresel reform talepleri öne çıktı

Ekonomik işbirliği gündeminde ise Bretton Woods kurumlarında reform çağrısı ön plandaydı. Bildirgede, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın acilen reforme edilmesi, tek taraflı yaptırımların kaldırılması ve Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) yeniden yapılandırılması istendi. 

Ayrıca BRICS Kalkınma Bankası’nın (Yeni Kalkınma Bankası – NDB) rolünün güçlendirilmesi ve üye sayısının artırılması teşvik edildi.

Fidan’dan İsrail uyarısı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı temsilen zirveye katıldı. Bakan Fidan, zirve çerçevesinde Kazakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Murat Nurtleu, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile ayrı ayrı görüştü.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Fidan, "Çok Taraflılığın Güçlendirilmesi, Ekonomik-Mali Meseleler ve Yapay Zeka" başlıklı oturumda konuştu.

---

İsrail'in Gazze'de yürüttüğü soykırımın bölgede onlarca yıl boyunca kaydedilen kalkınmayı tersine çevirdiğine dikkati çeken Fidan, "Filistin halkının yaşadığı dram, bugün çok taraflılık üzerine tartışmalarımızın merkezinde yer almaktadır. Bu durum, uluslararası barış ve güvenliği sağlamakla yükümlü kuruluşların meşruiyeti açısından ciddi bir krizdir. İsrail’in saldırganlığı ve yayılmacılığı kontrol altına alınmazsa, sonuçları küresel ölçekte hissedilecektir." şeklinde konuştu. 

Fidan, tam da bu nedenle, Türkiye'nin çabalarını barışçıl çözüme ve gerilimin azaltılmasına yönelik olarak yoğunlaştırdığına değinerek, bölgede kalıcı barışa tam destek vermeye hazır olduklarını ifade etti.

BRICS Zirvesi, sadece gelişmekte olan ülkelerin taleplerini gündeme taşıyan bir forum olmaktan öte, Batı hegemonyasına karşı sistemik bir alternatifin inşasına dair güçlü mesajlar verdi.

 

Kaynak: AA, Euronews