ABD-İran Gerilimi Tırmanıyor

İran’ın ABD’ye ait bir SİHA’yı düşürdüğünü açıklaması, Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için izin şartı getirmesi ve ABD’nin deniz ablukası kapsamında bir ticari gemiyi etkisiz hale getirmesi, Washington ile Tahran arasındaki gerilimi artırdı.
ABD-İran Gerilimi Tırmanıyor

31.05.2026 - 09:42  |  Son Güncellenme:  04.06.2026 - 15:08

ABD ile İran arasındaki gerilim, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi çevresinde yaşanan yeni gelişmelerle tırmanıyor. İran, ABD ordusuna ait bir SİHA’nın düşürüldüğünü açıklarken, ABD’nin deniz ablukası kapsamında İran’a ulaşmaya çalışan bir ticari gemiyi daha durdurduğu bildirildi.

ABD ile İran arasında süren gerilimde Hürmüz Boğazı, deniz ablukası ve karşılıklı askeri uyarılar öne çıktı. İran, ABD ordusuna ait MQ-1 Predator tipi bir silahlı insansız hava aracının İran kara suları üzerinde düşürüldüğünü duyurdu. Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemilerin Devrim Muhafızları Ordusu Donanması’ndan izin alması gerektiğini açıklarken, ABD’nin İran’a yönelik abluka kapsamında Gambiya bayraklı bir ticari gemiyi daha etkisiz hale getirdiği bildirildi.

İran, ABD’ye ait SİHA’nın düşürüldüğünü duyurdu

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD ordusuna ait MQ-1 Predator tipi bir SİHA’nın İran kara suları üzerinde düşürüldüğünü bildirdi.

Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Bugün şafak vakti, İran kara suları üzerinde hava sahasına girerek düşmanca bir operasyon gerçekleştirmeyi amaçlayan saldırgan ABD ordusuna ait bir MQ-1 insansız hava aracı, Devrim Muhafızları Ordusu'nun modern hava savunma füzeleri tarafından tespit edilerek düşürüldü.” ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada ayrıca, İran’a yönelik “herhangi bir saldırganlığa kararlı bir şekilde karşılık verileceği” uyarısında bulunuldu.

İran, Hürmüz Boğazı için izin şartı getirdi

İran Silahlı Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’ndan geçecek tüm gemilerin Devrim Muhafızları Ordusu Donanması’ndan izin alması gerektiğini bildirdi.

İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaşın idaresinden sorumlu birimi Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Hürmüz Boğazı'nın yönetiminin İran Silahlı Kuvvetleri tarafından tam yetkiyle yürütüldüğü” belirtildi.

Açıklamada, boğazdan geçecek tüm gemilerin yalnızca belirlenmiş güzergahları kullanmasının ve Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri’nden izin almasının zorunlu olduğu vurgulandı. İran tarafı, bu kurallara uyulmamasının gemilerin geçiş güvenliğini riske atacağını belirterek, “Bu düzenlemelerin ihlali, onların geçiş güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atacaktır.” ifadesini kullandı.

Açıklamada, yabancı askeri gemilere de uyarıda bulunuldu. İran Silahlı Kuvvetleri, “Ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın yönetimine müdahale etme veya trafiği aksatma girişiminde bulunan askeri gemilerin İran Silahlı Kuvvetleri tarafından hedef alınacağı konusunda uyarıda bulunulmaktadır.” açıklamasında bulundu.

İran: Hürmüz Boğazı’ndan 20 gemi geçti

İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, son bir günde Hürmüz Boğazı’ndan 20 petrol tankeri ve ticari geminin donanmanın koordinasyonu ve izniyle geçiş yaptığını duyurdu.

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan yazılı açıklamada, petrol tankerleri, konteyner gemileri ve diğer ticari gemilerin donanmanın güvenliği altında boğazdan geçtiği belirtildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki denetimin sürdüğü vurgulanarak, “Hürmüz Boğazı'nda akıllı kontrol ve gözetim yetkili bir şekilde yürütülürken her türlü saldırganlığa ezici darbelerle karşılık verilecektir.” denildi.

ABD’nin ticari gemiye müdahale ettiği bildirildi

Associated Press’e konuşan bir ABD yetkilisi, ABD ordusunun İran’a uyguladığı deniz ablukası kapsamında bir ticari gemiyi daha durdurduğunu bildirdi.

Yetkili, ABD’nin İran’a yönelik ablukasının sürdüğünü belirterek, Gambiya bayraklı “Lian Star” adlı dökme yük gemisinin İran limanlarına uygulanan ablukayı kırmaya çalıştığını ifade etti.

Geminin gece boyunca İran limanına girmeye çalışırken ABD güçlerinin yaptığı çok sayıda uyarıyı dikkate almadığı, bunun üzerine Umman Körfezi’nde ABD uçaklarınca etkisiz hale getirildiği aktarıldı.

ABD güçlerinin gemiye çıkmadığı ve geminin sürüklenmeye devam ettiği kaydedildi. Son müdahaleyle birlikte ABD ordusunun, abluka ihlalinde bulunduğu belirtilen 6 gemiyi hedef alarak durdurduğu bildirildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukası kapsamında rotası değiştirilen gemi sayısının 108 olduğunu açıklamıştı.

İran basınından 12 milyar dolarlık varlık iddiası

İran basını, Tahran ile Washington arasında muhtemel bir mutabakat üzerinde çalışıldığını yazdı. Haberlere göre ABD yönetimi, İran’ın bloke edilen varlıklarının 12 milyar dolarlık kısmına 60 gün içinde erişim sağlanması konusunda taahhütte bulundu.

İran devlet televizyonu, iki ülke arasında Pakistan arabuluculuğunda hazırlanan 14 maddelik mutabakat zaptının çerçevesine ilişkin “resmi olmayan belgenin” içeriğini yayımladı.

Gayriresmi metne göre, anlaşmanın en önemli başlıklarından birini Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş kurallarının yeniden tanımlanması oluşturuyor. Bu kapsamda İran’ın, boğazdan geçecek gemilerin niteliğini belirleme konusunda münhasır yetkiye sahip olacağı öne sürüldü.

Metinde, yükü tehdit olarak kabul edilen veya nihai işletmecisi İran’a düşman olan herhangi bir geminin ticari gemi statüsünde tanınmayacağı ve belirlenen güzergahlardan geçişine izin verilmeyeceği bilgisi yer aldı. İran basını, söz konusu metnin henüz İran tarafından inceleme aşamasında olması nedeniyle gayriresmi nitelik taşıdığını aktardı.

Gerilim deniz ablukası ve Hürmüz hattında yoğunlaştı

Son gelişmeler, ABD ile İran arasındaki gerilimin özellikle deniz trafiği, Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve İran’a yönelik abluka başlıklarında yoğunlaştığını ortaya koydu.

İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerde kendi donanmasının iznini zorunlu tutarken, ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukası kapsamında gemilere müdahalesini sürdürdüğü bildirildi. Aynı süreçte İran’ın ABD’ye ait bir SİHA’yı düşürdüğünü açıklaması, iki ülke arasındaki askeri hareketliliğin sürdüğünü gösterdi.

 

Kaynak: AA