Sıfır Atık Forumu'ndan Dünyaya: COP31 Öncesi Yeni Çevre Diplomasisi

Dört gün boyunca dünyanın farklı coğrafyalarından siyasetçileri, belediye başkanlarını, gençleri, akademisyenleri ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getiren Sıfır Atık Forumu sona erdi. Ancak forumdan geriye yalnızca oturumlar ve konuşmalar değil, COP31 öncesinde küresel iklim gündemine taşınması hedeflenen yeni girişimler ve ortak mesajlar kaldı.

183 ülkeden temsilcinin, 120'den fazla bakanın ve yaklaşık 7 bin katılımcının buluştuğu organizasyon, Türkiye'nin sıfır atık yaklaşımını uluslararası iklim diplomasisinin merkezine taşıma çabasının en somut adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.

İstanbul, COP31 öncesinde buluşma noktası oldu

Forumun açılışında verilen mesajlarda, sıfır atığın yalnızca atık yönetimiyle sınırlı bir çevre politikası olmadığı vurgulandı. Kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi modellerinin yaygınlaştırılması ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının teşvik edilmesi, iklim krizine karşı mücadelenin temel unsurları arasında gösterildi.

Forum kapsamında duyurulan İstanbul Sıfır Atık ve İklim Değişikliği Platformu, hükümetler, yerel yönetimler, özel sektör, uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum arasında kalıcı iş birliği mekanizması oluşturmayı hedefliyor.

Platformun, COP31'e giden süreçte sıfır atık ve döngüsel ekonomi başlıklarının küresel iklim müzakerelerinde daha güçlü şekilde yer almasına katkı sunması amaçlanıyor.

Şehirler için yeni girişim

Forumun dikkat çeken çıktılarından biri “Küresel Sıfır Atık Bölgeleri Girişimi” oldu.

Hızla artan kent nüfusunun beraberinde getirdiği tüketim ve atık sorunlarına çözüm üretmeyi amaçlayan girişimle, şehirlerin döngüsel ekonomi uygulamalarını yaygınlaştırması ve iyi uygulama örneklerini paylaşması hedefleniyor.

Yerel yönetimlerin iklim mücadelesindeki rolüne işaret eden girişim, özellikle şehirlerin yalnızca uygulayıcı değil, dönüşümün öncüsü aktörler olması gerektiği anlayışını öne çıkarıyor.

COP31 öncesi ortak çağrı

Foruma katılan Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonları da COP31 öncesinde ortak bildiri yayımladı.

Bildiride, iklim hedeflerine ulaşılması için hükümetlerin yanı sıra iş dünyası, şehirler ve toplumun tüm kesimlerinin birlikte hareket etmesi gerektiği vurgulandı. Atığın kaynağında azaltılması, döngüselliğin yaygınlaştırılması ve somut uygulamaların hızlandırılması yönünde çağrı yapıldı.

Uzmanlar, bu tür bildirilerin bağlayıcı niteliğe sahip olmasa da küresel iklim müzakerelerinde siyasi iradenin güçlenmesi açısından önemli mesajlar içerdiğine dikkati çekiyor.

Şehirler, gençler ve gıda güvenliği öne çıktı

Forumun ikinci gününde ise şehirlerin dönüşümü, gençlerin iklim politikalarına katılımı ve gıda güvenliği başlıkları öne çıktı.

Katılımcılar, gıda israfının azaltılmasının yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda çevresel bir zorunluluk olduğuna işaret etti. Üretimden tüketime kadar uzanan zincirde oluşan kayıpların azaltılmasının, doğal kaynakların korunmasına ve sera gazı emisyonlarının düşürülmesine katkı sağlayacağı ifade edildi.

Gençlerin karar alma süreçlerine daha fazla dahil edilmesi gerektiği yönündeki değerlendirmeler de forumun öne çıkan mesajları arasında yer aldı.

"Ortak ideal" vurgusu

Forum kapsamında konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, sıfır atığın insanlığın ortak sorumluluğu olduğuna dikkati çekerek organizasyonu, "insanlık ailesinin ortak bir ideal etrafında kenetlendiği tarihi bir buluşma" olarak nitelendirdi.

Konuşmalarda, çevre sorunlarının sınır tanımadığı ve çözümün ancak uluslararası dayanışmayla mümkün olabileceği görüşü öne çıktı.

Festivalle toplumun tüm kesimlerine ulaşma hedefi

Forumla eş zamanlı düzenlenen Sıfır Atık Festivali ise çevre, kültür ve sanatı aynı çatı altında buluşturdu.

Dört gün süren festivalde atölyeler, sergiler ve çeşitli etkinliklerle özellikle çocuklar ve gençlerde çevre bilincinin artırılması amaçlandı.

Uzmanlara göre iklim politikalarının başarıya ulaşabilmesi için yalnızca üst düzey toplantılar yeterli değil. Toplumsal farkındalık ve günlük yaşam alışkanlıklarının dönüşmesi de sürecin önemli parçalarını oluşturuyor.

İstanbul'dan çıkan mesaj

Sıfır Atık Forumu'nun ardından ortaya çıkan tablo, sıfır atık yaklaşımının geri dönüşüm uygulamalarının ötesine taşındığını gösteriyor.

Forum; şehirlerin dönüşümünden gıda güvenliğine, gençlerin katılımından uluslararası iş birliklerine kadar geniş bir gündemi aynı çatı altında topladı. COP31 öncesinde verilen ortak mesaj ise netti:

İklim kriziyle mücadelede atığın azaltılması, kaynakların döngüsel kullanımı ve toplumun tüm kesimlerinin sürece dahil edilmesi artık tercih değil, zorunluluk olarak görülüyor.

İstanbul'da sona eren forum, bu nedenle yalnızca bir çevre buluşması değil; küresel iklim gündeminde sıfır atığın rolünü yeniden tanımlama girişimi olarak kayıtlara geçti.