Göçmen Bir Askerden Mossad Başkanlığına: Roman Gofman Kimdir?

İsrail hükümeti, General Roman Gofman’ın yeni Mossad başkanı olarak atanmasını onayladı. Karar, bölgede hızla değişen güvenlik dengeleri gölgesinde istihbarat kurumlarının başına daha asker kökenli isimlerin getirilmesi eğiliminin güçlendiğine işaret ediyor.

---

Atama, Başbakan Benjamin Netanyahu’nun imzasıyla yürürlüğe girerken, üst düzey atamalardan sorumlu danışma komitesinin de onayı alındı. Gofman’ın 2 Haziran 2026’da görevi resmen devralması bekleniyor. Mevcut başkan David Barnea ise beş yıllık görev süresinin ardından koltuğunu devredecek.

Bu atama yalnızca Mossad içinde bir görev değişimi olarak görülmüyor. Öte yandan, İsrail’de askeri yapı ile istihbarat karar mekanizmaları arasındaki doğrudan koordinasyonun güçlendirilmek istendiğini ortaya koyan siyasi ve güvenlik odaklı bir tercih olarak değerlendiriliyor. Özellikle bölgedeki çatışmaların artması ve sınır ötesi operasyonların genişlemesi, bu yaklaşımın temel gerekçeleri arasında gösteriliyor.

Göçmen kökenli bir asker: Sahadan gelen kariyer

Gofman, 1976 yılında Belarus’un Mozir kentinde doğdu. 1990 yılında, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından ailesiyle birlikte İsrail’e göç etti. Bu göç dalgası, bugün İsrail’de önemli görevler üstlenen pek çok Sovyet kökenli isim gibi onun da kariyer yolculuğunda belirleyici oldu.

1995’te İsrail ordusuna katılan Gofman, Zırhlı Birlikler bünyesinde klasik bir askeri kariyer izledi. Önce sahada görev yapan bir asker olarak başladığı kariyerinde zamanla komuta kademesine yükseldi. 7. Zırhlı Tugay’da tabur komutanlığı yaptı, ardından 36. Tümen’de operasyon subayı olarak görev aldı. Daha sonra Etzion Tugayı’nı ve Golan’daki kuzey cephesinden sorumlu 210. Tümen’i yönetti.

Bu uzun saha deneyimi, ona Güney Lübnan’dan Gazze’ye, İkinci İntifada sürecinde Batı Şeria’ya kadar farklı cephelerde operasyonel tecrübe kazandırdı. Öte yandan bu geçmiş, onu klasik bir istihbaratçıdan çok sahadan gelen komutan olarak öne çıkardı.

7 Ekim sonrası yükseliş

Gofman’ın adı, 7 Ekim 2023 sonrası daha fazla duyuldu. O gün Gazze çevresindeki yerleşimlerde çıkan çatışmalara katılan Gofman, dizinden ağır yaralandı ve saldırı sırasında yaralanan en üst rütbeli subaylardan biri oldu.

Tedavi sürecinin ardından sahadan ayrılarak karar alma mekanizmalarına daha yakın bir göreve geçti. Nisan 2024’te başbakanın askeri sekreteri olarak atandı. Bu görev, başbakanlık ile ordu ve istihbarat kurumları arasındaki koordinasyonun merkezinde yer alıyor.

---

Bu pozisyon sayesinde Gofman, günlük güvenlik değerlendirmelerine katılarak İsrail’in en hassas stratejik dosyalarına doğrudan erişim sağladı. Mossad ve iç istihbarat servisi Shin Bet ile yürütülen koordinasyonda aktif rol üstlendi.

Güvenlik vizyonu: Nükleer denge ve Gazze yaklaşımı

Gofman sadece askeri kariyeriyle değil, akademik çalışmalarıyla da dikkat çekiyor. Hayfa Üniversitesi’nde ulusal güvenlik alanında yüksek lisans yaptı. 2019’da yayımladığı bir çalışmada, Orta Doğu’da çok kutuplu bir nükleer denge oluşturulmasını savundu ve bu süreçte büyük güçlerin rolüne dikkat çekti.

Öte yandan, Gazze’nin savaş sonrası geleceğine ilişkin tartışmalarda kendisine atfedilen bir belgede, bölgeye İsrail tarafından askeri yönetim kurulması fikrine destek verdiği öne sürüldü. Bu yaklaşımın, Netanyahu hükümeti içindeki bazı eğilimlerle örtüştüğü değerlendiriliyor.

Tartışmalı atama: Mossad içinde rahatsızlık

Resmi onaya rağmen Gofman’ın atanması İsrail’de tartışma yarattı. Özellikle Mossad kökenli eski yetkililer, doğrudan istihbarat deneyiminin sınırlı olmasına dikkat çekerek bu tercihi eleştirdi.

---

Danışma komitesinin başkanı ve eski Yüksek Mahkeme Başkanı Asher Grunis de atamaya itiraz etti. Grunis, adayın uygunluğu ve etik durumu konusunda soru işaretleri bulunduğunu ifade etti.

Buna rağmen Netanyahu’nun, kendi siyasi ve güvenlik çevresine daha yakın, doğrudan koordinasyon kurabileceği bir ismi tercih ettiği yorumları öne çıkıyor.

Mossad’da yeni dönem

Gofman, Mossad’ın başına bölgesel gerilimin tırmandığı bir dönemde geçiyor. Kurum son yıllarda Orta Doğu’da suikastlar ve stratejik istihbarat operasyonlarıyla sık sık gündeme geldi. İsrail kaynaklarına göre Mossad, Lübnan’dan İran’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada kritik operasyonlarda rol oynadı.

Yeni başkanın, sahadaki askeri tecrübesini küresel ölçekte faaliyet yürüten bir istihbarat örgütüne nasıl yansıtacağı ise merak konusu. Ancak bu atama aynı zamanda İsrail’in içinde bulunduğu dönemin de bir yansıması olarak görülüyor.

Öte yandan askeri cephelerle istihbarat operasyonlarının giderek iç içe geçtiği bu süreçte, Gofman’ın liderliği Mossad’ın gelecekteki yönünü belirleyecek kritik faktörlerden biri olacak.