Beşşar Esed 8 Aralık 2024’ten Sonra Ne Yaptı?

8 Aralık 2024 sonrası, Şam’da Esed rejimi çöktükten sonra muhalif güçlerin başkenti ele geçirmesiyle Beşşar Esed’in akıbeti belirsizleşmişti.  

Reuters’in haberine göre, muhaliflerin Şam’ı ele geçirmesiyle “13 yıllık iç savaş ve 60 yıllık Esed hanedanı yönetimi” sona erdi ve Başkan Esed Moskova’ya kaçtı.  

Rusya Dışişleri kaynaklarına göre, Moskova Esed ve ailesine sığınma hakkı tanıdı. Özetle… 8 Aralık 2024’te Şam’da düzen bozuldu, Esed’in rejimi çöktü ve Esed Rusya’ya kaçmak zorunda kaldı. 

Esed’in kaçışı… 

Şam’ın düşmesiyle sokaklar muhalif bayraklarına büründü. HTŞ ve Suriye Milli Ordusuna bağlı muhalif grupların Şam’ı ele geçirmesi ardından Esad rejiminin Suriye Başbakanı Muhammed Gazi El-Celali’den de konuya ilişkin açıklama gecikmedi.  

Suudi Al Arabiya televizyonuna konuşan Celali, “Esed ve Savunma Bakanı Abbas’ın dün geceden bu yana nerede olduğunu” bilmediğini söyledi.  

---

Uluslararası medya da Esed’in kaçışıyla ilgili çeşitli iddialar ortaya attı. Bazı kaynaklara göre Esed, 8 Aralık gecesi Şam’dan özel uçakla ayrıldı. Aynı dönemde muhalifler Humus ve Hama kentlerini kısa sürede ele geçirmiş, Celali ise güvenliği sağlamak için “görevini geçiş hükümetine devretmeye hazır” olduğunu duyurmuştu.  

Uluslararası tepkiler 

Esed rejiminin devrilmesi dünya çapında yankı buldu. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Zalim Esed diktatörlüğü çöktü” diye açıklama yaptı.  

Benzer şekilde AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Esed’in 24 yıllık iktidarının sona ermesini “olumlu ve beklenen” bir gelişme olarak gördüklerini belirtti.  

Öte yandan İsrail Başbakanı Netanyahu, Esed’in düşüşünü “İran eksenine atılan büyük bir darbe” olarak yorumladı.  

ABD’den Başkan Biden yönetimi, gelişmeleri yakından izlediklerini duyururken, yeni göreve başlamış eski Başkan Trump olayı şu sözlerle değerlendirdi:  

“Esed gitti. Koruyucusu Rusya, onu artık korumak istemedi. Rusya ve İran şu anda güçsüz durumda.”  

Resmi olarak ise Rusya Dışişleri Bakanlığı, Esed’in “güvenli biçimde iktidarı devrettiğini” ancak nerede olduğunu açıklamadıklarını bildirdi.  

Irak gibi bölge ülkeleri ise Suriye iç işlerine karışmama çağrısı yaptı. 

Sürgündeki yeni yaşamı: Güvenlik ve lüks 

Esed’in 8 Aralık 2024’ten itibaren Moskova’da olduğu kabul ediliyor.  

Reuters’ın haberine göre “Moskova, Esed ve ailesine sığınma hakkı verdi.” Ancak yeni hayatı tamamen gölgede geçti.  

Almanya basını, eski rejimin lideri için bir tür “sadakat anlaşması” yapıldığını öne sürdü. Bu haberlere göre Putin, Esed’e “siyasi sessizlik” koşuluyla sığınma hakkı tanıdı ve Esed’in siyasete dönmesi, kamusal alanda görünmesi ve medyayla iletişime geçmesi yasaklandı.  

Rusya’nın Bağdat Büyükelçisi Kutrashev de “Esed ailesine kurallara uydukları sürece iadelerinin söz konusu olmayacağını” belirterek bu durumu teyit etti.  

Almanca Die Zeit gazetesi haberiyle aktarılan bilgilere göre de Esed Moskova City bölgesinde bir gökdelenin içerisinde “lüks içinde ama görünmez” bir yaşam sürüyor. 

Esed’in çoğu vakti çevrimiçi oyun oynamakla geçiyor 

GZT’nin haberine göre Esed’in vakitlerinin çoğu çevrimiçi oyun oynamakla geçiyor ve sadece FSB gözetiminde kısa yürüyüşlere çıkmasına izin veriliyor.  

Ayrıca bir kaynak, Rus güvenlik servislerinden Halfaki’nin yarısının Esed’i korumakla görevlendirildiğini bildirdi. Bu da eski liderin sıkı koruma altında olduğunu gösteriyor.  

Öte yandan, Moskova’da lüks içinde yaşam sürerken kameralara hiç yansımayan Esed’in böyle yeni bir hayata sahip olması “Elit partilerde görünmemesi” ile dikkat çekiyor.  

Esma Esed öldü iddiası  

Medyaya yansıyan diğer iddialara göre ise Esed’ın eşi Esma’nın da durumu kritik. Bazı raporlarda Esma Esed’in lösemi hastalığının kötüleştiği, Moskova’daki prestijli bir hastanede tam izolasyon altında tedavi gördüğü bildirildi.  

Ayrıca bu süreçte sosyal medya platformu X'te (eski adıyla Twitter), Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed'in eşi Esma Esed hakkında ortaya atılan bir iddia gündem yarattı. Ancak kısa süre sonra bu iddiaların asılsız olduğu ortaya çıktı. 

Esed ve eşi bu süreçte boşandılar mı? 

Türk basınında yer alan haberlerde, eski Suriye Devlet Başkanı'nın eşinin boşanma davası açtığı ve İngiltere'ye dönmek istediği iddia edilmişti. 

---

Kremlin, Suriye'nin eski lideri Beşşar Esed’in eşi Esma Esed'in Rusya'da boşanma davası açtığı yönündeki haberleri yalanladı. Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, pazartesi günü düzenlenen bir basın toplantısında, Türk ve Arap medyasında yer alan iddialar için, "Hayır, bunlar gerçekle bağdaşmıyor" dedi. 

Kardeşi ve oğlu ne yaptı? 

Öte yandan Kardeşi Mahir Esed’in Four Seasons otelde kaldığı ve oğlu Hafız’ın Moskova’da doktorasını tamamladığı iddia ediliyor.  

Esed’e suikast iddiası  

Esed’in Rusya’daki hayatına dair pek çok iddia gündeme geldi. Ekim 2025’te Londra merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), Esed’e Moskova’da suikast girişiminde bulunulduğunu ileri sürdü.  

SOHR, sosyal medya hesabından yayınladığı açıklamada Esed’in “zehirlenerek öldürülmeye çalışıldığını” iddia etti ve hastaneden taburcu olduğunu bildirdi.  

Bu iddiada, girişimin Rus hükümetini zor durumda bırakmak amacıyla yapıldığı ileri sürüldü. Ancak Rusya ve diğer resmi merciler suikastı ne onayladı ne de doğruladı. 

Diğer bir spekülasyon da “sadakat yemini” üzerine. Alman basını, Esed’in Putin ile yaptığı gizli bir anlaşmayla devrilmesinin ardından “siyasi sessizlik” taahhüdü verdiğini yazdı. Bu çerçevede Esed’in politikadan tamamen çekildiği ve kamusal alanda görünmediği aktarıldı. Bu iddialar muhalif basında da yer buldu ancak doğrulanmış somut bir belge ya da resmi açıklama henüz yok. 

8 Aralık 2024’ten bu yana ortaya çıkan haberlerde Beşşar Esed’in Moskova’da ailesiyle birlikte yaşadığı aktarılıyor. Esed’in hayatı artık oldukça izole bir hale gelmiş görünüyor ve çeşitli kaynaklar onun “pahalı ancak gölgede bir hayat” sürdüğünü iddia ediyor.