Tarihi Görüşme Dünya Basınında! Fidan ve Şera'dan Ortak Gelecek Mesajı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Suriye'deki yeni yönetimin lideri Ahmed eş-Şera (el-Culani) Suriye’nin başkenti Şam’da bir araya geldi. Görüşmede Dışişleri Bakan Yardımcısı Nuh Yılmaz, Türkiye'nin Şam Büyükelçiliği Geçici Maslahatgüzarı Burhan Köroğlu ve Suriye geçici hükümetinin Dışişleri Bakanlığı görevine getirilen Esaad Hasan Şeyban da yer aldı.

İki lider yaptıkları görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Hakan Fidan ve Ahmed eş-Şera, PKK/YPG ve IŞİD başta olmak üzere hiçbir silahlı örgüte müsamaha gösterilmemesi gerektiği konusunda hemfikir olduklarını gösteren açıklamalarda bulundu. 

“PKK/YPG'ye Suriye'de kesinlikle yer yok”

Hakan Fidan’ın ortak basın toplantısındaki açıklamasından satır başları şu şekildeydi:

“61 yıllık Baas rejimi tarafından katledilen tüm Suriyelileri, saygıyla anmak istiyorum. Son 14 yıllık özgürlük mücadelesinde şehit olan tüm kardeşlerimizi, hürmetle yad ediyorum. Hepsine Allah'tan rahmet diliyorum.

Sevgili kardeşlerim, sizlere, Türk halkının selamını getirdim; sizlere, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın en iyi dileklerini ve selamlarını getirdim. 14 sene boyunca, sevinciniz sevincimiz, hüznünüz hüznümüz oldu. Kardeşlik ve komşuluk hukuku bunu gerektiriyordu.

Bu zafer sizindir ve başka hiç kimsenin değildir. Sizlerin fedakarlıkları sayesinde Suriye tarihi bir fırsat yakaladı.

 

Türkiye olarak, devlet kurumlarının yeniden yapılandırılması ve kapasite inşası alanındaki tecrübelerimizi aktarmaya hazırız. TİKA, Kızılay ve AFAD gibi kurumlarımızla ve özel şirketlerimizle, somut çalışmalara destek vermek istiyoruz.

Suriye halkının DEAŞ'la mücadelesine de en güçlü şekilde destek vermeye hazırız. Geçmişte olduğu gibi, bugün de DEAŞ'ın Suriye'deki durumdan istifade etmesine asla izin vermeyeceğiz. Baas karanlığından kurtulan Suriye, PKK/YPG ve DEAŞ'ı da topraklarından inşallah temizleyecektir.

Muhalif güçlerin, Halep'i terk etmek zorunda kaldığı günü unutamam. Bazı ülkelerin sizi yalnız bırakıp gittiği günü unutamam. Ancak bugün, umut dolu, yeni bir gündür.

Başta Arap ülkeleri olmak üzere, tüm uluslararası toplum Suriye'deki yeni yönetimle angaje olmalıdır. Zaman, 'bekle ve gör', dönemi değildir. Bir an önce harekete geçmeliyiz. Suriye'nin toprak bütünlüğü ve birliği konusunda hiçbir tereddüt yoktur, asla da olamaz. Bugünkü görüşmemizde bu husustaki ortak irademizi teyit ettik. Bu vesileyle PKK/YPG'ye Suriye'de kesinlikle yer olmadığını bir kez daha vurgulamak istiyorum. Bu terör örgütü, Suriye halkının topraklarını işgal etmekte ve doğal kaynaklarını çalmaktadır. Bugünkü toplantımızda, Suriye halkının PKK/YPG'yle mücadele konusunda ne denli kararlı olduğunu bir kez daha gördüm. PKK/YPG, bir an önce kendisini feshetmelidir.”

 

Bir soru üzerine Fidan, bugün Şam'a Türkiye sınırındaki Cilvegöz Sınır Kapısı'ndan kara yoluyla geldiklerini ve yaklaşık 6 saat boyunca bütün şehirleri gördüklerini anlattı. Fidan, yol boyunca 14 sene önce gördüğü ve bıraktığı Suriye'nin yerini savaşla harap olmuş bir Suriye'nin aldığını gözlemlediğini aktararak, “Bugün bu Suriye'nin ayağa kalkması, yerlerinden edilmiş milyonlarca insanın ülkelerine dönmesi, temel hizmetlere kavuşması için uluslararası toplumun, başta bölge ülkeleri olmak üzere, topyekun bir seferberlik içerisinde olması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

“Devlet dışında herhangi bir grubun elinde silah olmaması gerekir”

Suriye’deki yeni yönetimin lideri Ahmed eş-Şera, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu. İşte, “Dışişleri Bakanı Fidan ile Suriye'nin geleceğini görüştük.” diyen Ahmed eş-Şera’nın konuşmasından satır başları: 

“Gelecekte hükümetin güçlü olmasını konuştuk. Özellikle de Savunma Bakanlığının önemi ve silahların sadece devletin kontrolünde kalmasını ele aldık. Devlet dışında herhangi bir grubun elinde silahın olmaması gerekir. 

Dost ülke Türkiye, devrimin başından beri Suriye halkının yanında durdu. Suriye de bunu unutmayacak ve iki ülke arasında stratejik ilişkiler kurulacak.

Gerek bizim kontrolümüzdeki gerek PKK/YPG'nin kontrolündeki bölgelerde, hiçbir grubun elinde silah bulunmasını kabul etmemiz mümkün değil.

Biz mezhepleri ve azınlıkları korumaya çalışıyoruz.

Önemli olan büyük ülkelerin Suriye'deki genel ilkeler üzerinde anlaşmasıdır. Bu ilkelerin başında ise Suriye'nin bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü, güvenlik istikrarı gelmektedir. Daha sonra ise Suriye'nin yeniden kalkınması için ekonomik ve sosyal sorunların çözülmesidir.

(Esed rejimi döneminde uluslararası toplum tarafından Suriye'ye karşı uygulanan yaptırımlar) Rejimin kendi halkını katletmesi nedeniyle Suriye'ye karşı ekonomik yaptırımlar uygulanmıştı. Bugün ise cellat kaçtı ve ülkede bedel ödeyen Suriye halkı mağdur olmuştur. Dolayısıyla yaptırımların mağdur halkı kapsamaması gerekiyor.”

 

Suriye'ye 50 yılı aşkın süre hükmeden rejime karşı 1979 yılından beri uygulanan çok sayıda yaptırım olduğuna ve bunların kalkması için hızlı bir mekanizmanın olması gerektiğine dikkati çeken Şera, söz konusu yaptırımların kalkmasıyla Suriye'nin yeniden kalkınmasının önünün açılacağını ifade etti.

“Devlet aklı, devrim aklından farklı olacak”

Son çatışmalar öncesinde, Suriye'deki birçok grupla, rejime karşı düzenlenen askeri operasyonların bitmesinin ardından Savunma Bakanlığının kurulması ve tek bir yönetim altında toplanılması konusunda uzlaştıklarını aktaran Şera, şöyle devam etti:

“Dolayısıyla çatışmalara henüz başlamadan önce çoğu gruplar bu konuda mutabıktı. Daha sonra da diğer gruplarla iletişime geçtik ve hepsi de katılmaya hazır olduğunu belirtti. Devlet aklı, devrim aklından farklı olacak, devrim sırasında farklı gruplar olabiliyordu ancak devlette bu olamaz. Gelecek günlerde Savunma Bakanlığı ilan edilecek ve Suriye'nin gelecekteki ordusunu kurmak üzere üst düzey askeri yetkililerden bir komite oluşturulacak. Daha sonra ise gruplar kendilerini feshedecekler.”

Suriye halkının bütün kesimleri tarafından memnuniyetle karşılandıklarını dile getiren Şera, Suriye halkı arasında birtakım gerilimlere yol açmaması veya dış odaklarca malzeme edilmemesi için halkın tüm kesimlerinin eşitliği için çalışacaklarını söyledi.

Suriye halkının tüm kesimleriyle güçlü bağlar kurduklarını dile getiren Şera, “Suriye herkesin vatanıdır ve hep birlikte yaşayabiliriz. Suriye halkının tüm kesimleri bize kucak açtı. Biz mezhepleri ve azınlıkları korumaya çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Hakan Fidan ile Şera’nın görüşmesini basın böyle duyurdu!

Fidan ile Şera’nın görüşmesi Türk basınının yanı sıra Orta Doğu başta olmak üzere dünya basınının da dikkatini çekti. Medya, özellikle, Ahmed eş-Şera’nın Suriye’de silahların devletin kontrolüne girmesi gerektiğine dair sözüne vurgu yaptı. Ayrıca Hakan Fidan’ın, Suriye’ye uygulanan yaptırımların kaldırılması yönündeki çağrısı da manşetlere taşındı. 

 

Dünyanın en büyük üç haber ajansından biri olan İngiltere merkezli Reuters, gelişmeyi, “Türk Dışişleri Bakanı Suriye'nin geleceğinde Kürt militanlara yer olmadığını söyledi” başlığıyla duyurdu. 

Reuters, haberin detayında ise, “Türkiye Dışişleri Bakanı, Pazar günü Şam'da Suriye'nin fiili lideriyle görüştükten sonra Suriye'nin geleceğinde Kürt militanlara yer olmadığını söyledi ve YPG milislerinin dağıtılması çağrısında bulundu.” ifadesini kullandı. 

 

Fransa’nın önde gelen yayın organlarından France24, Şam’daki tarihi görüşmenin detaylarını aktardığı haberinde, “Suriyeli muhalif lider Ahmed el-Şera, devletin tüm silahları kontrol edeceğini söyledi” başlığını tercih etti. 

Al Arabiya da Şera’nın açıklamasını vurgulayarak, “El-Şera, Suriye'de devlet kontrolü dışındaki silahların taşınmasına izin vermeyeceğini söyledi” ifadesini ön plana çıkardı. 

Middle East Eye ise, “Türk Dışişleri Bakanı Suriye yaptırımlarının 'en kısa sürede' kaldırılması gerektiğini söyledi” başlığıyla Hakan Fidan’ın Esed rejimi döneminden bu yana Suriye’ye yönelik uygulanan yaptırımların kaldırılması çağrısını başlığa taşıdı. 

The New Arab: “Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Şam'da HTŞ lideri Ahmed El-Şera ile görüştü.” 

Al Jazeera: “Türkiye Dışişleri Bakanı Suriye'nin yeni lideriyle görüşmesinde küresel yaptırımların kaldırılması çağrısında bulundu.”

 

Al-Monitor: “Suriye'nin yeni lideri tüm silahların 'devlet kontrolü' altına gireceğini söyledi.”

The Times of Israel: “Suriye'nin yeni lideri ülkedeki tüm silahların 'devlet kontrolü' altına gireceğini söyledi.”

The Japan Times: “Suriye'nin yeni lideri tüm silahların 'devlet kontrolü' altına gireceğini açıkladı.”

Fidan ve Şera, Kasyun Dağı'nda Şam'ı izledi

Hakan Fidan ile Ahmed eş-Şera, akşam saatlerinde, Şam'daki Kasyun Dağı'na giderek şehri seyretti. 

Dışişleri Bakan Yardımcısı Nuh Yılmaz da X sosyal medya hesabından ikilinin Kasyun Dağı'ndaki fotoğrafını paylaştı.

 

Başkent Şam'ın merkezinde kentin büyük bölümüne hakim bir yükselti olan Kasyun Dağı, Suriye'de 2011 yılında özgürlük talepleriyle başlayan halk hareketlerini rejimin şiddet yoluyla bastırmak istemesiyle patlak veren iç savaşta büyük önem kazanmıştı.

Devrik rejim, sivil unsurların çıkmasını yasakladığı dağa, Beşşar Esed'in kardeşi Mahir Esed'e bağlı 4. Tümen askerleri başta olmak üzere yoğun bir konuşlanma yapmıştı.

Aynı zamanda kentin manzarasının en iyi izlenebileceği yer olan Kasyun Dağı, başkentin savunulmasında halen stratejik önem arz ediyor.

Kasyun Dağı: Yeryüzündeki ilk cinayetin işlendiği yer mi?

Şam, Arapça’da “Dimaşk” olarak bilinir ve kelimenin kökenine dair bir rivayet yüzyıllardır dilden dile dolaşıyor. Hz. Âdem’in oğulları Habil ve Kabil’in Kasyun Dağı’nda (Kasiyun Dağı) yaşadığı, Kabil’in, kardeşini burada öldürdüğü rivayet edilir. İşte bu yüzden Kasyun Dağı, yeryüzündeki ilk cinayetin işlendiği yer olarak da anılır. Öte yandan, “Dimaşk” kelimesinin bu olaydan ötürü “kardeş kanı” anlamına gelen “dem-u şakîk” ifadesinden türediği iddia edilir.

Halk nezdinde önemli bir yere sahip olan bu hikaye rivayetten öteye gitmezken, gerçek olan şey ise, Şam’ın yüzyıllardır savaşlara ve toplumsal kırılmalara ev sahipliği yaptığıdır. 

Bakan Fidan, Şera'nın kullandığı araçla ayrıldı

Ortak basın toplantısının bitmesinin ardından Dışişleri Bakanı Fidan, Suriye yönetiminin yeni lideri Şera'nın kullandığı araçla Şam'daki Devlet Başkanlığı Sarayı'ndan ayrıldı.

Bakan Fidan, Suriye'deki yeni yönetimin lideri Şera ile Şam'da yaptığı görüşmeyi değerlendirdi

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, X sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Yıllar sonra gerçekleştirdiğimiz bu ziyaret, Suriye halkı için yeni, umut dolu bir dönemin ilk adımı olacaktır.” ifadesini kullandı.

 

Fidan, “Suriye için önceliğimiz; ülkede istikrarın ve güvenliğin temini, terörün bertaraf edilmesi, ulusal uzlaşıya ulaşılması, ekonomik kalkınmanın sağlanması ve ülkelerinden yıllardır ayrı olan Suriyelilerin yurtlarına geri dönebilmesini sağlayacak koşulların yaratılmasıdır.” dedi.

Türkiye'nin güvenli, özgür, müreffeh ve bölge barışına katkıda bulunan bir Suriye'nin kurulabilmesi için her türlü katkıyı vereceğini belirten Fidan, “14 yıl boyunca verdikleri mücadeleye bizzat şahit olduğum Suriyeli kardeşlerimizi daha güzel günlerin beklediğine yürekten inanıyorum. Misafirperverliklerini özlemişiz.” sözleriyle açıklamasını noktaladı.