NATO Zirvesi Öncesi Türkiye’den Denge Hamlesi

Rusya’nın perspektifinden Ankara zirvesi: Stratejik bir tehdit mi, diplomatik bir alan mı?

Rusya, NATO’nun Türkiye’deki zirvesini büyük oranda “kendisine yönelik genişleme ve çevreleme politikalarının bir parçası” olarak değerlendiriyor. İttifakın özellikle Karadeniz ve güney tarafında askerî varlığını arttırma arzusu, zirveden çıkacak “kolektif güvenlik” ve “caydırıcılık” vurgulu kararlar, Moskova tarafından doğrudan bir meydan okuma olarak yorumlanıyor.

Buna karşın Moskova, Türkiye’nin NATO üyeliğini bir "gerçeklik" olarak kabul ediyor; enerji, ekonomi ve bölgesel iş birliği alanlarındaki ilişkilerini stratejik bir öncelik olarak ele alıyor. Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Sergey Vershinin’in "Türkiye’nin NATO tercihine saygı duyuyoruz" şeklindeki açıklaması, bu pragmatik yaklaşımın en net göstergesi.

Bununla birlikte Kremlin, NATO’nun Ukrayna’ya olan desteğinin bu zirveyle daha da kurumsallaşacağını ve uzun vadeli, yapısal bir Rusya karşıtı stratejinin onaylanacağını öngörüyor. Bu sebeple Moskova, zirveyi Avrupa’nın askerî kapasitesini arttırma ve “savaş ekonomisine” geçiş yapma süreci olarak analiz ediyor.

İttifakın içindeki yeni dengeler

Rusya’nın bu zirveye bakışını anlamak için Fyodor A. Lukyanov’un Russia in Global Affairs dergisinde yayımlanan “The World Is Not Ready for German Rearmament” (Dünya Alman Yeniden Silahlanmasına Hazır Değil) makalesi kritik bir perspektif sunuyor. Lukyanov, NATO içindeki dengelerin sadece Rusya ile değil, Avrupa’nın kendi içindeki siyasi ve askerî dönüşümle de değiştiğine dikkat çekiyor.

ABD’nin, “Batı Avrupa güvenliğini süresiz olarak tek başına üstlenmenin pahalı ve yıpratıcı olduğu” yönündeki tutumu, üye devletleri “stratejik özerklik” arayışına itiyor. Bu bağlamda Rusya, kıtanın yeniden askerî bir rekabet sürecine girdiğini savunuyor.

Özellikle Almanya’nın yeniden bağımsız bir jeopolitik güç hâline gelmesi, Moskova tarafından istikrarsızlığa yol açabilecek tehlikeli bir süreç olarak görülüyor. Nitekim Rusya Dış ve Savunma Politikası Konseyi Başkanı Sergey Karaganov, olası bir askerî tırmanma durumunda Almanya’nın öncelikli hedef olacağını iddia ediyor. Bu tablo içinde Rusya, Türkiye’nin NATO içindeki dengeleyici varlığını, Almanya’nın öngörülemeyen askerî hırslarından daha yönetilebilir buluyor.

Türkiye’nin denge siyaseti: Bir diplomasi sınavı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın 16-17 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirdiği Moskova ziyareti, beklenmedik krizleri engelleme ve Türkiye’nin “her iki tarafla da konuşabilen tek aktör” olduğu gerçeğini teyit etme amacı taşıyor. Zirve öncesi gerçekleştirdiği bu ziyaret, Türkiye’nin Rusya ile diyaloğunu kesmediğini ve ikili ilişkilerin devam ettiğinin mesajını veriyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın 16-17 Haziran tarihli Moskova ziyareti, NATO zirvesi öncesi kritik bir diplomatik köprü işlevi görüyor. 

Fidan'ın temaslarında, Karadeniz’deki seyrüsefer güvenliği ve Montrö Sözleşmesi’nin korunması gibi başlıkların ele alınması; NATO zirvesinde alınacak kararların Rusya tarafından agresif bir müdahale olarak algılanmaması için diplomatik bir "ön bilgilendirme" niteliği taşıyor.

Savaş’ın geleceğiyle ilgili Fidan’ın Rus yetkililere ilettiği mesajlar, zirvenin bir savaş ilanı platformuna dönüşmeyeceğini; aksine Türkiye'nin, krizin sona erdirilmesi için arabuluculuk kapasitesini koruyan bir ajanda izlediğini vurguluyordu. Ankara, Rusya’nın artan kaygıları karşısında yapıcı bir denge siyaseti benimseyerek, bölgesel istikrarı koruyacak diplomatik bir zemin oluşturmaya odaklanıyor.

Özetle, Rusya için 2026 Ankara Zirvesi, NATO'nun kendisine karşı "cephaneliğini yenilediği" bir toplantı anlamı taşırken; Türkiye için zirve hem NATO'daki sorumluluklarını yerine getirdiği hem de Rusya ile olan hassas dengesini bozmadan bölgesel güvenliği korumaya çalıştığı, yüksek riskli bir diplomasi sınavı özelliği gösteriyor.