İsrail’in 463 Planı Ramallah’ı Bölebilir

Filistin Duvar ve Yerleşimlere Karşı Direniş Komisyonu, Salı günü, işgal altındaki Batı Şeria'nın ortasında yer alan Ramallah ve el-Bîre vilayetinin kuzeyinde 8 köy ile iki büyük yerleşim bölgesini izole edecek bir İsrail planı olduğunu ortaya çıkardı. Söz konusu plan, 463 numaralı yolun yeniden yerleşimcilerin kullanımına açılmasını öngörüyor.

Komisyon yaptığı açıklamada, İsrail medyasında yer alan haberlerin, İsrail askeri kurumu içinde 463 numaralı yolu yerleşimci trafiğine yeniden açmak için gerekli koşulları hazırlama yönünde çabalar sürdüğünü ortaya koyduğunu belirtti.

463 numaralı yol nedir?

Komisyona göre 463 numaralı yol, Ramallah ve el-Bîre kentsel bölgesinin ortasından geçiyor ve bölgenin kuzeyini güneyinden ayırıyor. Yol, 1994 yılına, yani "Beit El" ve "Dolev" yerleşim birimlerini birbirine bağlamak amacıyla açıldığı döneme uzanıyor.

2000 yılında ikinci intifadanın patlak vermesinin ardından İsrail ordusu, güvenlik gerekçesiyle bir süreliğine hem yerleşimcilerin hem de Filistinlilerin yolun bazı kısımlarını kullanmasını yasakladı.

Ancak komisyona göre son aylarda yerleşimcilerin yolun tamamen yeniden açılması yönündeki baskısı giderek artmış durumda.

Komisyonun aktardığı mekânsal verilere göre, yolun yerleşimcilere yeniden açılması, kentsel yerleşim bölgesinin kuzey kesiminde bulunan 8 köy ile iki büyük yerleşim bölgesini bölgenin geri kalanından koparacak.

Komisyon, bunun on binlerce Filistinliyi Cilazun Mülteci Kampı yakınlarındaki eski bir alternatif yolu kullanmak zorunda bırakacağını da ekledi.

Komisyon, alternatif yolun zaten boğucu bir trafik yoğunluğundan muzdarip olduğunu ve ek araç trafiğini kaldıramayacağını, bunun da Filistinlilerin Ramallah'ın kuzeyi ile güneyi arasındaki ulaşımını daha da zorlaştıracağını açıkladı.

Komisyon, 463 numaralı yolun yeniden açılmasını "ayrı bir adım" olarak görmüyor; bunu Ramallah ve el-Bîre vilayetinde yaşanan daha kapsamlı bir dönüşüm sürecinin parçası olarak değerlendiriyor.

Bu bağlamda, Ramallah Belediyesi'nin esasen trafik sıkışıklığını hafifletmek amacıyla inşa ettiği "Çin yolları" ağına dikkat çekti.

Komisyon, bölgedeki trafik akışının yeniden düzenlenmesi durumunda bu yolların, nüfus ve araç trafiğini İsrail'in vilayetteki yerleşim düzenlemeleriyle uyumlu şekilde yeniden dağıtan yeni bir trafik gerçekliğinin parçasına dönüşebileceği konusunda uyardı.

Sistematik bir politika

Komisyon, bu planı Ramallah ve el-Bîre vilayetindeki "Filistin coğrafi ve nüfus bütünlüğünü parçalamaya yönelik sistematik bir politikanın" parçası olarak nitelendirdi. Söz konusu vilayet, yaklaşık 80 yerleşim biriminde dağılmış halde yaşayan yaklaşık 400 bin Filistinliyi barındırıyor.

Komisyon, vilayetin zaten "C" bölgesi olarak sınıflandırılan alan, yerleşim birimleri, çevre yolları, kontrol noktaları ve askeri kapılar nedeniyle birikimli bir parçalanma yaşadığını, 7 Ekim 2023'ten bu yana İsrail'in Filistinlilerin hareketine getirdiği kısıtlamaların da giderek arttığını belirtti.

Geçici bir düzenleme olması öngörülen 1995 tarihli Oslo II Anlaşması uyarınca Batı Şeria, "A", "B" ve "C" olmak üzere üç bölgeye ayrıldı. "A" bölgesi tamamen Filistin kontrolü altında bulunuyor.

"B" bölgesi Filistin sivil yönetimi ile İsrail güvenlik kontrolüne tabi; "C" bölgesi ise tamamen İsrail kontrolü altında bulunuyor ve Batı Şeria topraklarının yaklaşık yüzde 60'ını oluşturuyor.

Komisyon, yolun yerleşimcilere yeniden açılmasının, kendi değerlendirmesine göre fiili ilhaka giden yolda ve "C" bölgesini Filistin varlığının hayati uzantısından arındırma sürecinde ek bir adımı temsil ettiği konusunda uyardı.

Komisyon ayrıca bu tür uygulamaların, uluslararası insancıl hukuk hükümlerine ve işgal altındaki topraklarda sivillerin korunmasına ilişkin Dördüncü Cenevre Sözleşmesi kurallarına aykırı olduğunu ve Filistin yerleşim bölgeleri arasındaki coğrafi ve sosyal bütünlüğe zarar verdiğini vurguladı.

Kaynak: Arap Araştırma ve Politika Çalışmaları Merkezi (Alaraby)